حدیث
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: سرباز آقا - یکشنبه ٢۳ آذر ۱۳٩۳

 

ضرورت تعاون با خویشاوندان

  • حضرت امام علی (علیه السّلام) می فرمایند: ای مردم، انسان هر مقدار که ثروتمند باشد، باز از خویشاوندان خود بی نیاز نیست که از او با زبان و دست دفاع کنند. خویشاوندان انسان، بزرگ ترین گروهی هستند که از او حمایت می کنند و اضطراب و ناراحتی او را می زدایند؛ و در هنگام مصیبت ها نسبت به او، پرعاطفه ترین مردم می باشند.نام نیکی که خدا از شخصیتی در میان مردم رواج دهد بهتر از میراثی است که دیگری بردارد.(قسمت دیگری از همین خطبه) آگاه باشید، مبادا از بستگان تهیدست خود رو برگردانید، و از آنان چیزی را دریغ دارید، که نگاه داشتن مال دنیا، زیادی نیاورد و از بین رفتنش کمبودی ایجاد نکند. آن کس که دستِ دهنده ی خود را از بستگانش باز دارد، تنها یک دست را از آنها گرفته اما دست های فراوانی را از خویش دور کرده است؛ و کسی که پر و بال محبت را بگستراند، دوستی خویشاوندانش تداوم خواهد داشت.

منبع: نهج البلاغه،خطبه 23

www.ez12.persianblog.ir

با تشکر از انتخاب شما

 

نویسنده: سرباز آقا - شنبه ٢٢ آذر ۱۳٩۳

 

  • حضرت امام علی (علیه السّلام) می فرمایند: آگاه باشید، مبادا از بستگان تهیدست خود رو برگردانید، و از آنان چیزی را دریغ دارید، که نگاه داشتن مال دنیا، زیادی نیاورد و از بین رفتنش کمبودی ایجاد نکند. آن کس که دستِ دهنده ی خود را از بستگانش باز دارد، تنها یک دست را از آنها گرفته اما دست های فراوانی را از خویش دور کرده است؛ و کسی که پر و بال محبت را بگستراند، دوستی خویشاوندانش تداوم خواهد داشت.

منبع: نهج البلاغه،خطبه 23

 

www.ez12.persianblog.ir

با تشکر از انتخاب شما

نویسنده: سرباز آقا - جمعه ٢۱ آذر ۱۳٩۳

 

روانشناسی مدعیان دروغین قضاوت

  • حضرت امام علی (علیه السّلام) می فرمایند: در میام مردم، با نام قاضی به داوری می نشیند، و حلّ مشکلات دیگری را به عهده می گیرد؛ پس اگر مشکلی پیش آید، با حرف های پوچ و توخالی و رأی و نظر دروغین، آماده ی رفع آن می شود. سپس اظهارات پوچ خود را باور می کند، عنکبوتی را می ماند که در شبهات و بافته های تار خود چسبیده، نمی داند که درست حکم کرده یا بر خطاست؟ اگر بر صواب باشد می ترسد که خطا کرده، و اگر بر خطاست، امید دارد که رأی او دُرست باشد!. نادانی است، که راه جهالت می پوید؛ کوری است که در تاریکی گمشده ی خود را می جوید؛ از روی علم و یقین سخن نمی گوید؛ روایات را بدون آگاهی نقل می کند؛ چون تند بادی که گیاهان خشک را بر باد دهد، روایات را زیر و رو می کند، که بی حاصل است. به خدا سوگند، نه راه صُدور حکم مشکلات را می داند، و نه  برای منصب قضاوت أهلیّت دارد! آنچه را که نپذیرد علم به حساب نمی آورد، و جز راه و رسم خویش، مذهبی را حق نمی داند؛ اگر حکمی نداند آن را می پوشاند تا نادانی او آشکار نشود؛ خون بی گناهان از حکم ظالمانه او در جوشش و فریاد میراث بر باد رفتگان بلند است. به خدا شکایت می کنم از مردمی که در جهالت زندگی می کنند و با گمراهی می میرند، در میان آنها، کالایی خوارتر از قرآن نیست اگر آن را آنگونه که باید بخوانند؛ و متاعی سودآورتر و گرانبهاتر از قرآن نیست اگر آن راتحریف کنند؛ و در نزد آنان، چیزی زشت تر از معروف، و نیکوتر از از منکر نمی باشد.

منبع: نهج البلاغه،خطبه 17

www.ez12.persianblog.ir

با تشکر از انتخاب شما

نویسنده: سرباز آقا - جمعه ۱٤ آذر ۱۳٩۳

 


 

توجه : کلیه ی این احادیث از کتاب اصول کافی جلد 4 برداشته شده است.

سرشت مومن

  • صالح بن سهل گوید : به امام صادق (علیه السّلام) گفتم : قربانت خدای عزوجل سرشت مومن را از چه آفریده است ؟ فرمودند : از سرشت پیمبران ، و هرگز پلید نگردد.

منبع : ص 17

پاسخ اولین شخص به ربوبیت خداوند عزّوجل

  • امام صادق (علیه السّلام) فرموده اند : یکی از قریش به رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) گفت : به کدام چیز تو بر پیغمبران پیشی جستی ، با اینکهدر پایان آنها مبعوث شدی و خاتم آنهایی؟ در پاسخ فرمودند : من نخست کس بودم که به پروردگارم ایمان آوردم و نخست کس بودم که پاسخ گفتم، آنگاه که خدا پیمان از پیغمبران ستد و آنها را بر خودش گواه گرفت که : ((آیا نیستم من پروردگار شما؟)) پس من نخست پیغمبر بودم که گفتم : بلی ، و در اقرار به خدای عزوجل بر آنها پیش دستی کردم.

منبع : ص 39

آفرینش خلق به یگانه پرستی

  • زراره گوید از امام صادق (علیه السّلام) پرسیدم از قول خدا عزوجل ((فطرت خدا که مردم را بر آن آفریده است)) فرمودند : همه را بر فطرت یگانه پرستی آفریده است.

منبع : ص 45

مومن در پشت کافر

  • امام صادق (علیه السّلام) فرموده اند : به راستی نطفه ی مومن هر آینه در پشت کافری باشد و چیزی از بدی بدو نرسد تا آنگاه که به زهدان زن مشرکه در آید و باز چیزی از بدی بدو نرسد تا آن را بزاید، و چون زایید، چیزی از بدی بدو نرسد تا به تکلیف رسد.

منبع : ص 47

  • علی بن یقطین گوید به امام کاظم (علیه السّلام) گفتم : من از نفرین امام صادق (علیه السّلام) به یقطین و فرزندانش نگرانم، در پاسخ فرمودند : ای اباالحسن چنان نیست که تو گمان می بری ، همانا مومن در پشت کافر چون سنگریزه ای است میان خشت ، باران می آید و آن خشت را می شوید و می برد و به سنگریزه زیانی ندارد.

منبع : ص 47

اخلاص

  • رسول اکرم (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرموده اند : ایا مردم ، همانا خدا هست و شیطان، و حق است و باطل، و راه درست است و گمراهی ، و رشد است و غیّ، دنیا هست و آخرت ، و حسنات است و سیئات، آنچه حسنه و خوبی است از خدا است، و هر آنچه بد کرداری است از شیطان است لعنه الله.

منبع : ص 55

  • امیر المومنین (علیه السّلام) می فرمودند : خوشا بر کسی که عبادت و دعا را خالص برای خدا بنماید و دلش بدانچه دیده اش بیند مشغول نگردد و بدانچه دو گوشش شنونده یاد خدا را فراموش نکند و بدانچه به دیگری داده اند غم به خود راه ندهد.

منبع : ص 55

ستون ها اسلام

  • امام باقر (علیه السّلام) فرمودند : اسلام بر پنج پایه استوار است : 1.نماز 2. زکات 3.روزه 4.حج 5.ولایت و آن طور که به ولیت دعوت شده به چیز دیگری دعوت نشده است.

منبع : ص 63

  • ابی الجارود ، گوید : به امام باقر (علیه السّلام) گفتم : یا ابن رسول الله ، شما دوستی من و دلدادگی و پیروی مرا نسبت به خودتان می دانید ؟ گوید : فرمودند : آری. گوید : پس گفتم : من از شما پرسشی دارم باید پاسخ مرا بدهید ، من نابینایم و کم رفتار و نمی توانم هر وقت شما را دیدار کنم ، فرمودند : حاجت خود را بگو ، گفتم : مرا از آن دیانتی که خود و خاندانت با آن برای خدا عزوجل دینداری می کنید مطلع کن تا من هم با همان ، برای خدا عزوجل دینداری کنم. فرمودند : اگرچه سخنرانی را مختصر کردی ولی پرسش مهمی کردی ، به خدا من دین خود و پدرانم را که ما خدا را بدان دینداری کنیم به تو عطا کنم ، آن شهادت به این است که نیست شایسته ی پرستشی جز خدا و محمد رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) است و اقرار بدانچه که او از طرف خدا آورده و دوستی ما ، و بیزاری از دشمنان ما و تسلیم به امر خدا و انتظار قائم از ما خاندان و کوشش و اجتهاد و ورع.

منبع : ص 73

هرجا ایمان هست مسلمانی هم هست ولی اسلام ملازم با ایمان نیست و ممکن است از او جدا باشد.

  • سماعه گوید : به امام صادق (علیه السّلام) گفتم : به من خبر بده از اسلام و ایمان ، که آیا این دو جدا هستند ؟ فرمودند : ایمان همه جا شریک اسلام است ولی اسلام شریک ایمان نیست ، گفتم : آنها را برای من شرح بدهید ، فرمودند : اسلام شهادت به یگانگی خدا و تصدیق رسول خدا(صلّی الله علیه و آله و سلّم)  است. و به وسیله ی آن ، خونها محفوظ گردد و نکاح و ارث مجری شوند و همه ی مردم مسلمان بر ظاهر آن باشند و ایمان : هدایت معنوی و عقیده ای است که در دل نسبت به اسلام ثابت می شود و عملی که بدان انجام می شود ، ایمان یک درجه برتر از اسلام است به راستی ایمان از نظر ظاهر با اسلام شریک است ولی اسلام در باطن با ایمان شریک نیست و اگرچه در بیان و شرح با هم جمع می شوند.

منبع : ص 85

  • امام صادق (علیه السّلام) فرموده اند : ایمان شریک با اسلام است، و اسلام شریکبا ایمان نیست.

منبع : ص 85

  • فضیل بن یسار گوید : شنیدم امام صادق (علیه السّلام) می فرمودند : به راستی ایمان شریک با اسلام است و اسلام با او شریک نیست برای آنکه ایمان آن چیزی است که در دلها نشسته و اسلام ظواهری است که پایه و مایه ی نکاح و ارث و حفظ جان ها است، ایمان شریک با اسلام است و اسلام ملازم ایمان نیست.

منبع : ص 87

  • سلام جعفی گوید : از امام جعفر صادق (علیه السّلام) از ایمان پرسیدم .فرمودند : ایمان ، این است که خدا اطاعت شود و نافرمانی نشود.

منبع : ص 111

ایمان در همه ی اعضا تن پخش است

  • حسن بن هرون گوید : امام صادق (علیه السّلام) به من فرمودند : به راستی که گوش و چشم و دل است که همه وسیله ی مسئولیت باشند، فرمودند : گوش مسئول است که چه شنیده و چشم مسئول است از آنچه بدان نگاه کند و دل از آنچه عهده دار آن شود.

منبع : ص 125

  • یکی از اصحابش از امام صادق (علیه السّلام) گوید : به آن حضرت گفتم : اسلام چیست ؟در پاسخ فرمودند : نام دین خدا اسلام است و آن دین خدا بوده پیش از آنکه شما به اینجا که هستید برسید و پس از آنکه در این جا هستید، هر که اقرار بدین خدا کند مسلمان است و هر که عمل کند بدانچه خدا عزوجل فرموده پس او مومن است.

منبع : ص 127

درجات ایمان

  • امام صادق (علیه السّلام) فرموده اند : به راستی خدا عزوجل ایمان را بر هفت سهم نهاده است : بر نیکی و راستگویی و یقین و رضا و وفا و دانش و بردباری ، سپس آن را میان مردم پخش کرده ، هر که را همه ی این هفت سهم داده پس او کامل است و حامل ایمان به برخی مردم یک سهم داده و به برخی دو سهم و به بعضی سه سهم تا برسند به هفت سهم، سپس فرمودند : به آنکه یک سهم دارد ، دو سهم تحمیل نکنید و نه بر آنکه دو سهم دارد سه سهم ، تا آنان را سنگین بار و وامانده کنید سپس همچنین فرمود تا رسیدند به هفت سهم.

منبع : ص 139

  • عبد العزیز قراطیسی ، گوید: امام صادق (علیه السّلام) به من فرمودند : ای عبدالعزیز به راستی ایمان ده درجه است چون نردبان پله به پله از آن بالا روند نباید آنکه دو پله بالا است به آنکه یک پله بالا است بگوید : تو چیزی نیستی تا برسد به آنکه در پله ی دهم است تو کسی را که از خودت پایین تر است دور نینداز تا آنکه بالاتراز تو است تو را دور نیندازد و چون دیدی کسی از تو یک درجه پایین است او را به نرمی به سوی خود بالا بر و بر او بار مکن آنچه را تاب نیارد تا او را بشکنی زیرا هر کس مومنی را بشکند بر او است که شکست او را ببندد و جبران کند.

منبع : ص 147

نسب اسلام و ماده و بنیاد آن

  • امیر المومنین (علیه السّلام) فرمودند : هر آینه من نسب و نژاد اسلام را به وجهی بیان می کنم که هیچ کس پیش از من و بعد از من به مانند آن بیانی نداشته با شد . به راستی اسلام همان تسلیم است و تسلیم همان یقین است و یقین همان تصدیق است و تصدیق همان اقرار است و اقرار هم کردار است و کردار هم انجام وظیفه ی مقرراست ، به راستی مومن دینش را از رای خود به دست نیاورده ولی از پروردگار برایش آمده و آن را دریافت کرده ، یقین خود را در کردار خود می نماید و کافر هم انکار خود را در کردار خود ارائه می کند . سوگند بدانکه جانم به دست اوست که آنان امور دین خود را نفهمیدند ، شما انکار کافران و منافقان را در کردارهای بد آنان بسنجید.

منبع : ص 149

  • رسول اکرم (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرموده اند : اسلام حقیقتی است لخت و برهنه ، جامه اش حیا است و زیورش وقار و مردانگیش کار خوب و ستونش ورع و پارسایی، هر چیزی بنیادی دارد و بنیاد اسلام دوستی ما خاندان است.

منبع : ص 151

خصال مومن

  • امیرالمومنین (علیه السّلام) فرموده اند : ایمان چهار رکن دارد ، توکل بر خدا ، واگذاشتن کارها به خدا ، خشنودی به قضای خدا ، تسلیم شدن به امر خدا عزوجل.

منبع : ص 153

فضل ایمان بر اسلام و فضل یقین بر ایمان

  • جابر گوید : امام صادق (علیه السّلام) به من فرمودند : ای اخا جعفر ، به راستی ایمان از اسلام برتر است و یقین از ایمان برتر است و چیزی کمیابتر از یقین نیست.

منبع : ص 165

  • وشاء گوید : از ابی الحسن (علیه السّلام) شنیدم می فرمودند : ایمان یک در جه بالا تر از اسلام است ، و تقوی یک درجه بالاتر از ایمان است، و یقین یک درجه بالاتر از تقوی است ؛ میان مردم چیزی کمتر از یقین پخش نشده است.

منبع : ص 167

  • حمران بن اعین گوید : شنیدم امام باقر (علیه السّلام) می فرمودند : به راستی خدا ایمان را یک در جه بر اسلام برتری داده چنانچه کعبه را بر مسجد الحرام برتری داده .

منبع : ص 167

تفکر و اندیشه

  • امام صادق (علیه السّلام) فرموده اند : بهترین عبادت ادامه ی تفکر است درباره ی خدا و نیروی او

منبع : ص 175

  • معمر بن خلاد گوید : از امام رضا (علیه السّلام) شنیدم می فرمودند : عبادت به نماز و روزه ی بسیار نیست ، همانا عبادت به تفکر در کار خدا عزوجل است.

منبع : ص 177

  • امیرالمومنین (علیه السّلام) فرموده اند : اندیشه و فکر دعوت می کند به نیکویی کردن و عمل به آن

منبع : ص 177

فضل یقین

  • ابی بصیر گوید :امام صادق (علیه السّلام) فرموده اند : چیزی نیست جز اینکه حدی دارد؛ گوید : به آن حضرت گفتم : قربانت ، حد توکل چیست ؟ فرمودند : یقین است ؛ گفتم : حد یقین چیست ؟ فرمودند : این است که با وجود خدا از چیزی نترسی.

منبع : ص 183

رضا به قضا

  • امام صادق (علیه السّلام) فرموده اند : به راستی داناترین مردم به خدا راضی تر آنان است به قضا خدا عزوجل.

منبع : ص 191

  • امام صادق (علیه السّلام) فرموده اند : در آنچه خدا عزو جل به موسی بن عمران وحی کرد این بود که : ای موسی بن عمران ، من هیچ آفریده را نیافریدم که نزد من محبوبتر باشد از بنده ی مومنم ، به راستی من او را گرفتار می کنم برای آنچه که خیر او است و عافیت می دهم برای آنچه که خیر او است و آنچه برای او بد است از او دریغ می دارم باز هم برای آنچه که خیر او است ، من داناترم بدانچه بنده ی من بدان اصلاح می شود، باید بر بلای من صبر کند و به نعمت های من شکر کند و باید راضی به قضای من باشد تا او را نزد خود در شمار صدیقان نویسم وقتی به رضای من کار کند و امر مرا اطاعت کند.

منبع : ص 195

  • امام صادق (علیه السّلام) فرموده اند : من در شگفتم از مرد مسلمان ، خدا عزوجل چیزی برای اومقدر نکند جز این که خیر او است و اگر با مقراض او را ببرند و تیکه تیکه کنند خیر او است و اگر مشارق و مغارب را هم مالک شود ، خیر او است.

منبع : ص 197

  • امام باقر (علیه السّلام) فرمودند : سزاوارترین خلق خدا که تسلیم شود بدانچه خدا مقدر کرده است ، کسی است که خدا عزوجل را شناخته ، هر که راضی به قضا است قضا بر سر او بیاید و خدا اجر بزرگ به او بدهد و هر که بدخواه قضا است قضا بر او بگذرد و خدا اجر او را ساقط کند.

منبع : ص 197

  • ·       حسن بن علی (علیه السّلام) به عبد الله بن جعفر برخورد و به او فرمود : ای عبدالله ، چگونه مومن مومن باشد با این که از قسمت مقدر خشمگین است و خود را زبون یابد با این که خدا بر او چنین حکمی کرده است ، من ضامنم که هر که در پندار دلش جز رضا نباشد به درگاه خدا هر دعا کند مستجاب شود.

منبع : ص 197

  • ابن سنان از کسی که نامش را برد از امام صادق (علیه السّلام) گوید : به آن حضرت گفتم : چگونه مومن بداند که مومن است ؟ فرمودند : با تسلیم در برابر خدا و رضا بدانچه بر او وارد آید از مایه ی شادی یا خشم.

منبع : ص 199

تفویض بر خدا و توکل بر خدا

  • امام صادق (علیه السّلام) فرموده اند : هر بنده ای برود به سوی آنچه خدا عزوجل دوست دارد خدا رو کند به سوی آنچه او دوست دارد ، هر که به خدا پناهد خدایش پناه دهد و هر که خدا به او رو کند و او را پناه دهد باکی ندارد که آسمان بر زمین افتد ، یا بلایی فرود آید که همه ی مردم زمین را فرود گیرد، او به وسیله ی تقوی در حزب خدا از هر بلا محفوظ است ، آیا نیست که خدا عزوجل می فرماید : ((به راستی متقیان در مقام امنی باشند.)) (سوره دخان 51)

منبع : ص 203

  • علی بن سوید گوید : از امام کاظم (علیه السّلام) پرسیدم از تفسیر قول خدا عزوجل، ((هر که بر خدا توکل کند او را بس است.)) ( سوره اطلاق 3). فرمودند : توکل بر خدا درجاتی دارد، یکی آنکه در همه کار خود بر او توکل کنی و هر چه با تو کند راضی باشی و بدانی که در خیرخواهی تو کوتاهی نکند و بدانی که اختیار با او است ، پس توکل کن بر خدا به واگذاری همه ی اینها به وی و به او اعنماد داشته باش در آن و جز آن (یعنی در کارهای دیگران که به تو مربوط است.)

منبع : ص 203

  • امام صادق (علیه السّلام) فرموده اند : هر که را سه چیز دادند از سه چیز دریغ نکردند : به هر که دعا دادند برایش اجابت نهادند ؛ به هر که شکرگزاری دادند به او فزونی نعمت دادند ؛ به هر که توکل داده شد، کفایت کار او عطا شد. سپس فرمودند : آیا خواندی قرآن را که : (( هر که توکل می کند بر خدا او را بس است)) (سوره اطلاق 3 ) و فرموده : ((اگر شکر کنید ، برای شما بیفزاییم)) و فرمود : (( مرا بخوانید تا برای شما اجابت کنم.)) ( سوره مومن 60)

منبع : ص 203

خوف و رجا

  • حارث بن مغیره یا پدرش ، از امام صادق (علیه السّلام) گوید : به او گفتم : در وصیت لقمان چه بود ؟ فرمودند : در آن، مطالب شگفت انگیز بسیار بود و عجب تر از همه این بود که به پسرش گفت : از خدا عزوجل چنان بترس که اگر همه ی کردار نیک جن و انس را بیاوری عذابت می کند و چنان به او امیدوار باش که اگر همه ی گناه جن و انس را هم بیاوری به تو رحم می کند ، سپس امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : پدرم بارها می فرمودند : به راستی هیچ بنده ی مومن نیست جز آنکه در دلش دو نور است، نور ترس از خدا و نور امید که اگر این را وزن کنند از آن بیش نیست و اگر آن را وزن کنند از این بیش نیست.

منبع : ص 209

  • اسحاق بن عمار گوید : امام صادق (علیه السّلام) به او فرمودند : ای اسحاق ، از خدا بترس تا گویا او را به چشم می بینی و اگر تو او را نبینی او تو را می بیند و اگر معتقدی تو را نمی بیند محققا کافری و اگر معتقدی تو را می بیند و در برابر او گناه می کنی او را پست ترین ناظران بر خود ساخته ای .

منبع : ص 209

  • امام صادق (علیه السّلام) فرموده اند : هر کس از خدا ترسد ، خدا هر چیز را از او بترساند ؛ و هر که از خدا نترسد، خدا او را از هر چیز بترساند.

منبع : ص 211

  • امام صادق (علیه السّلام) فرموده اند : هر که خدا را شناسد از او ترسد و هر که از خدا ترسد، دل از دنیا بر کند.

منبع : ص 211

  • امام صادق (علیه السّلام) فرموده اند : پدرم بارها می فرمودند : راست مطلب این است که هیچ بنده ی مومنی نیست جز اینکه در دلش دو نور است : نور ترس و نور امید، اگر این را بشکند بر آن افزون نیست و اگر آن را بشکند بر این افزون نیست.

منبع : ص 219

حسن ظن و خوشبینی به خدا عزوجل

  • رسول اکرم (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرموده اند : خدا تبارک و تعالی می فرماید : کسانی که برای درک ثواب از من کار می کنند به کردار خود اعتماد کنند، زیرا که آنها اگر همه ی عمر بکوشند و خود را در عبادت من رنج دهند باز هم تقصیر کارند و در عبادت خود به کنه بندگی من نرسند نسبت بدانچه نزد من می جویند از کرامت من و نعمتم در بهشتم و درجات بلندی که در جوار من است ولی باید به رحمت من اعتماد کنند و به فضل من امیدوار باشند و به خوشبینی نسبت به من اعتماد کنند زیرا در این صورت رحمت من آنها را دریابد و بخشش من به آنها برسد با رضوانم و آمرزش من آنها را درپوشد به عفو من زیرا منم خدای بخشاینده و مهربان و بدان نامیده شدم.

منبع : ص 219

  • امام رضا (علیه السّلام) فرمودند : به خدا خوش گمان باش، زیرا خدا عزوجل می فرماید : من با گمان بنده ی مومن خود همراهم ، اگر خوب است خوب پیش آید و اگر بد است بد پیش آید.

منبع : ص 221

  • امام صادق (علیه السّلام) فرموده اند : خوش بینی به خدا این است که امید نداشته باشی جز به خدا و نترسی جز از گناهت.

منبع : ص 221

اعتراف به تقصیر

  • امام کاظم (علیه السّلام) به یکی از فرزندانش فرمودند : ای پسر جانم ، بر تو باد به کوشش ، مبادا خود را در عبادت و طاعت خدا عزوجل بی تقصیر دانی، زیرا خدا چنانچه شایدش پرستش نشود.

منبع : ص 223

  • فضل بن یونس ، از ابوالحسن (علیه السّلام) گوید : فرمودند : بسیار بگو که : بار خدایا مرا از عاریه گیران (ایمان) مدار و از مقصر شناسان خود بیرون میار ، گوید : گفتم : عاریه گیران ایمان را دانستم ، آن مردی است که دین را به عاریه دارد و سپس از آن بیرون رود و آن را واگذارد ، معنی این که مرا از مقصران به در مکن چیست ؟ در پاسخ فرمودند : هر کاری را برای خدا عزوجل کنی خود را در انجام آن مقصر دان ، زیرا همه ی مردم در کردار خود میان خودشان و خدا مقصرند جز کسی که خدایش عزوجل معصوم سازد.

منبع : ص 225

طاعت و تقوی

  • رسول اکرم (صلّی الله علیه و آله و سلّم) در سخنرانی حجة الوداعش فرمودند : ایا مردم ، به خدا هیچ چیزی نیست که شما را به بهشت نزدیک و از دوزخ دور کند جز آنکه به شما فرمان دادم به آن، و هیچ چیزی نیست که شما را به دوزخ نزدیک و از بهشت دور کند جز آنکه شما را از آن نهی کردم ، هلا روح المین در دلم افکند که هیچ دم زنی نمیرد تا روزی خود را کاملا بگیرد، از خدا بپرهیزید و در جستن روزی آرامی کنید و اگر روزی یکی از شما دیرتر رسد او را وادار نسازد که از راه نامشروعش بجوید ، زیرا آنچه نزد خدا است جز به طاعت او دریافت نشود.

منبع : ص 227

  • هشام بن حکم ، از امام صادق (علیه السّلام) فرمود : چون روز قیامت شود ، یک دسته ی مردم برخیزند و پشت در بهشت در آیند و آن را بکوبند ، به آنها گویند شما کیانید؟ گویند : ما اهل صبریم، گویند : بر چه صبر کردید ؟ گویند : بر طاعت خداو از نافرمانی خدا ، پس خدا عزوجل گوید : راست گویند ، آنان را به بهشت برید و این است قول خدا عزوجل ((همانا پرداخت شود به صابران مزدشان بی حساب )) ( سوره زمر 10)

منبع : ص 229

  • مفضل بن عمر ، گوید : من نزد امام صادق (علیه السّلام) بودم ، گفتگوی عمل را کردیم ، من گفتم : چه بسیار کم است عمل من. فرمودند : خاموش شو، از خدا آمرزش بخواه ، سپس به من فرمودند : کم کار با تقوی بهتر از پرکار بی تقوی است، گفتم: چگونه پر کار بی تقوی است؟ فرمودند : چرا، چون مردی که نان ده است و با همسایه ها می سازد و رفت و آمد دارد و چون دری از حرام بر او باز شود بدان درآید، این کار بی تقوی است و دیگری هست که این ها را ندارد ولی چون دری از حرام به رو ی او گشوده شود در آن در نیاید و خودداری کند

منبع : ص 231

ورع (پارسایی)

  • عمرو بن سعید نبن هلال ثقفی ، گوید : به امام صادق (علیه السّلام) گفتم : من چند سال یک بار به شما برخورم، چیزی به من بگو که بدان کار کنم. فرمودند : به تو سفارش کنم به تقوی از خدا و ورع و کوشش و بدان که کوشش بی ورع سود ندهد.

منبع : ص 233

  • امام صادق (علیه السّلام) می فرمودند : از خدا پرهیز (ترس) کنید و دین خود را با ورع نگهدارید.

منبع : ص 233

  • از یزید بن خلیفه ، گفت : امام صادق (علیه السّلام) به ما پند داد ، دستور داد و ما را به زهد واداشت و سپس فرمودند :بر شما باد به ورع زیرا بدانچه نزد خدا است، نتوان رسید جز به وسیله ی ورع .

منبع : ص 235

  • امام صادق (علیه السّلام) فرموده اند : کوشش بی ورع سود ، نبخشد.

منبع : ص 235

  • امام باقر (علیه السّلام) ، فرمودند : سخت ترین عبادت ورع است.

منبع : ص 235

  • ابو الصباح کنانی به امام صادق (علیه السّلام) عرض کرد : ما از مردم چه ها بینیم در باره ی شما؟ امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : چیست آنچه از مردم درباره ی من بینی؟ گفت : همیشه میان ما و مردی گفتگو شود و او می گوید : جعفری خبیث. سپس فرمودند : مردم شما را به من نسبت دهند و از شما به من تعبیر کنند؟ ابوالصباح گفت : آری. فرمودند : به خدا چه کم از شما پیرو جعفر هستند ، همانا اصحاب من کسی است که ورع شدید دارد و برای آفریننده ی خود کار کند و امید ثواب او را دارد ، اینانند یاران من.

منبع : ص 235

  • امام باقر (علیه السّلام) فرمودند : خدا عزوجل فرماید : ای آدمی زاده ، از آنچه بر تو حرام کردم کناره کن تا از پارساترین مردم باشی.

منبع : ص 235

  • حفض بن غیاث گوید : از امام صادق (علیه السّلام) پرسیدم پارساترین مردم کیست؟ فرمودند : آنکه از هر چه خدا عزوجل حرام کرده است بر حذر باشد.

منبع : ص 237

  • ابی اسامه گوید که شنیدم امام صادق (علیه السّلام) می فرمودند : بر تو باد به تقوی از خدا و به پارسایی و کوشش و راستگویی و امانت پردازی و خوش اخلاقی و خوش همسایگی، شما بی زبان به سوی خود دعوت کنید، و زیور مذهب باشید نه ننگ آن ، بر شما باد به درازی رکوع و سجود ، زیرا هر کدام شما رکوع و سجود را به درازا کشد، ابلیس از دنبالش به فریاد آید و گوید : وای بر من، آدمی فرمان برد و من نافرمانی کردم، او سجده کرد و من سر باز زدم.

منبع : ص 237

  • از علی بن ابی زید از پدرش ، گفت : من نزد امام صادق (علیه السّلام) بودم که عیسی بن عبدالله قمی نزد او آمد و به او خوش آمد گفت و او را نزد خود نشانید و سپس فرمودند : ای عیسی بن عبدالله ، از ما نیست و ارجمندی ندارد کسی که در شهری باشد که 100 هزار و اندی در آن هستند و یکی در آن شهر از او پارساتر باشد ( یعنی از مخالفان مذهب شیعه زیرا خود شیعه شاید که بر هم برتری داشته باشد.)

منبع : ص 237

  • عمرو بن سعید بن هلال گوید: به امام صادق (علیه السّلام) گفتم به من سفارشی کنید.فرمودند : تو را سفارش کنم به تقوی نسبت به خدا و به پارسایی و کوشش و بدان که کوشش بی پارسایی سود ندهد.

منبع : ص 239

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : ما مردمی را مومن نشماریم تا همه ی اوامر ما را پیروی کند و بخواهد، هلا یکی از پیروی امر ما و خواست آن ، ورع است خود را بدان بیارایید ، خدایتان رحمت کند ، و دشمنان ما را با آن در تنگنا گذارید ، خدا شما را نجات دهد.

منبع : ص 239

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : شما نسبت به مردم داعی و مبلغ باشید با جز زبان خود، تا از شما پارسایی و کوشش و نماز و کار خیر ببینند، زیرا این ها خودشان دعوت کننده ی خوبی هستند.

منبع : ص 239

اجتناب از محرمات

  • از امام صادق (علیه السّلام) که در تفسیر قول خدا عزوجل ((و برای هر که از مقام پروردگار خود ترسد دو بهشت است.)) ( رحمن 60) فرمودند : هر که بداند که خدا عزوجل او را بیند ، و بشنود هر چه گوید و کند ، از خوب و بد ، واین دانش او را از کردار زشت بازدارد، هم او است که از مقام پروردگارش ترسیده و خود را از هوای نفس بازداشته.

منبع : ص 245

  • امام باقر (علیه السّلام) فرمودند : هر چشمی در روز رستاخیز گریان است جز سه چشم ، چشمی که در راه خدا (چون جهاد) بیداری کشیده و چشمی که از ترس خدا اشک ریخته و چشمی که از آنچه خدا حرام کرده فرو خفته.

منبع : ص 245

  • امام صادق  (علیه السّلام) فرمودند : سخت ترین چیز که خدا بر خلقش فرض کرده است این است که خدا را بسیار به یاد آرند، سپس فرمودند : مقصود این نیست که بسیار بگویند : سبحان الله و الحمد الله و لا اله الاّ الله و الله اکبر، گرچه آن هم از ذکر خدا است ولی مقصودم یاد خدا است در آنچه حلال کرده تا اگر اطاعت است به کار بندد و اگر گناه است وانهد.

منبع : ص 245

  • رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) هر که گناهی را برای ترس از خدا تبارک و تعالی وانهد ، خدا روز قیامت او را خشنود سازد.

منبع : ص 247

ادای واجبهای الهی

  • علی بن الحسین (علیه السّلام) فرمودند : هر که بدانچه خدا بر او فرض کرده عمل کند بهتر مردم است.

منبع : ص 247

  • رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : به واجبات خدا عمل کن تا پرهیزکارترین مردم باشی.

منبع : ص 249

استواری بر عمل و پی گیری آن

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند :هر گاه مردی کاری پیش گرفت تا یک سال ادامه دهد و سپس اگر خواست عمل دیگری پیش گیرد زیرا در یک سال شب قدر هست، این است که خدا خواسته است باشد.

منبع : ص 251

  • امام باقر (علیه السّلام) فرمودند : محبوبترین عمل نزد خدا عزوجل آن عمل است که بنده ای آن را ادامه دهد گرچه کم باشد.

منبع : ص 251

  • امام باقر (علیه السّلام) فرمودند : چیزی نزد خدا عزوجل محبوب تر نیست از عملی که ادامه داده شود و گرچه اندک باشد.

منبع : ص 251

  • علی بن الحسین (علیه السّلام) بار ها می فرمود : به راستی من دوست دارم پی گیری عملی را و اگر چه کم باشد.

منبع : ص 251

  • امام باقر (علیه السّلام) می فرمایند که علی بن الحسین (علیه السّلام) بار ها می فرمودند : من دوست دارم که بر پروردگارم درآیم و کردارم استوار باشد.

منبع : ص 253

  • سلیمان بن خالد ، گوید : امام صادق  (علیه السّلام) فرمودند : مبادا بر خود کاری را لازم گردانی و تا 12 ماه از آن دست برداری.

منبع : ص 253

عبادت

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : در تورات نوشته است : ای آدمی زاده ، برای عبادت من ، یک دل باش تا دلت را پر از بی نیازی کنم و تو را به خود وانگذارم و بر من است که نداری را بر تو ببندم و دلت را از ترس خود پر کنم و اگر دل به عبادت من ندهی ، دلت را پر از توجه به دنیا کنم و نداری و حاجتمندی تو را نبندم و تو را به خود واگذارم.

منبع : ص 253

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : خدا تبارک و تعالی فرماید : ای بنده های صدیق من در دنیا به عبادتم متنعّم باشید، زیرا شما در آخرت بدان متنعّم خواهید بود.

منبع : ص 253

  • رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند: بهترین مردم کسی است که عاشق عبادت است و آن را در آغوش کشد و از دل دوست دارد و با تن بدان در آمیزد و خود را برای انجام آن فارغ سازد، او است که باک ندارد در دنیا سختی کشد یا در رفاه باشد.

منبع : ص 255

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمایند عبادت بر سه وجه است : مردمی خدا عزوجل را از ترس بپرستند ، این عبادت بنده ها است. مردمی خدا تبارک و تعالی به طمع ثواب پرستند ، این عبادت مزدوران است، مردمی خدا عزوجل را پرستند و عبادت کنند برای دوستی او ، این عبادت آزاده ها است و این بهترین عبادت است.

منبع : ص 255

  • رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : چه زشت است فقر بعد از غنا و چه زشت است خطاکاری پس از مستمندی و زشت تر از آن عابدی است برای خدا که ترک عبادت کرده است.

منبع : ص 257

  • علی بن الحسین (علیه السّلام) فرمودند : هر که عمل کند بدانچه خدا بر او فرض کرده است ، او از عابدترین مردم است.

منبع : ص 257

نیّت

  • علی بن الحسین (علیه السّلام) فرمودند :عملی نباشد جز به وسیله نیّت.

منبع : ص 257

  • امام صادق (علیه السّلام) می فرمایند که رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرموده اند : نیت مومن بهتر است از کردارش و نیت کافر بدتر است از کردارش ، و هر عاملی عمل کند بر نیتی که دارد.

منبع : ص 257

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : به راستی بنده ی مومن فقیر می گوید : پروردگارا به من روزی بده تا چنان و چنین از احسان و کار خیر کنم و چون خدا بداند که راست می گوید ، برای او همان مزد را بنویسد که اگر آن کار را می کرد، به راستی خدا واسع و کریم است.

منبع : ص 259

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : همانا دوزخیان در دوزخ جاویدند زیرا در دنیا نیت دارند که اگر جاوید بمانند در آن همیشه نافرمانی خدا کنند و همانا اهل بهشت در آن جاویدند برای آنکه نیت آن ها در دنیا این است که اگر همیشه در آن بمانند از خدا اطاعت کنند پس آنان و اینان به وسیله ی نیت ، جاوید بمانند، سپس قول خدا تعالی را خواندند ((بگو هر کس عمل می کند بر طبع و منش خود))(اسراء 84) فرمودند : یعنی بر نیت خود.

منبع : ص 259

اقتصاد و میانه روی در عبادت

  • امام صادق (علیه السّلام) فرموده اند : عبادت را بر خود بدخواه نکنید.( یعنی تا شوق و رغبت دارید به عبادت پردازید و چون کسل شوید ، دست از آن بدارید که رانده و مانده از آن  نگردید.)

منبع : ص 263

  • حنان بن سدیر گوید: شنیدم امام صادق (علیه السّلام) فرموده اند : به راستی خدای عزوجل چون بنده ای را دوست دارد و آن بنده کار کمی هم کند پاداش بسیار به او دهد و به او بزرگ نیاید که در برابر کار کم ، پاداش بسیار به او دهد.

منبع : ص 263

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : پدرم در طواف بر من گذشت ، من جوانی نورس بودم و در عبادت کوشش می کردم ، مرا دید که عرق می ریزم ، به من فرمودند : ای جعفر ، ای پسر جانم ، به راستی چون خدا بنده ای را دوست دارد، او را به بهشت می برد و از او به اندک عبادتی راضی است.

منبع : ص 265

  • رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : یا علی ، این دین محکم است، به آرامی در آن درآی و عبادت پروردگارت را به خود مبغوض مکن، راحله کش یعنی زیاده رو نه مرکب بجا گذارد و نه راه طی کند، عمل کن عمل کسی که امیدوار است در پیری بمیرد و حذر کن چون کسی که می ترسد فردا بمیرد.

منبع : ص 265

صبر

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : صبرسر ایمان است.

منبع : ص 267

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : صبر از ایمان چون سر است نسبت به تن ، و چون سر برود ، تن هم برود ، و همچنین صبر که رفت ایمان هم رفته .

منبع : ص 269

  • علی بن الحسین (علیه السّلام) فرمودند : صبر نسبت به ایمان چون سر است نسبت به تن ، و ایمان ندارد کسی که صبر ندارد.

منبع : ص 273

  • ابی بصیر گوید : شنیدم امام صادق (علیه السّلام) می فرمودند : به راستی آزاده در هر حال آزاد است، اگر گرفتاری برایش رخ دهد در برابر آن صبرکند و اگر مصائب بر او هجوم آورند او را نشکنند و اگر چه اسیر شود و مقهور گردد و به جای رفاه او سختی فرا رسد ، چنانچه یوسف صدیق امین (علیه السّلام) بود، اینکه او را به بندگی گرفتند و اسیر مقهور شد آزادیش را لکه دار نکرد و تاریکی چاه و هراس آن به او زیانی نرسانید تا این که خدا بر او منت نهاد و آن جبار سرکش را بنده ی اوساخت پس از آنکه مالک او بود، خدا او را رسول خود نمود و به وسیله ی اوبه امتی رحم کرد و همچنین است، صبر خیر به دنبال دارد، شما هم صبر کنید و دل به صبر بدهید تا اجر ببرید.

منبع : ص 273

  • امام باقر (علیه السّلام) که فرمودند : بهشت در میان ناگواریها و صبر است ، هر که در دنیا به ناگواریها صبر کرد به بهشت رود، و دوزخ در میان لذتها و شهوتها است، هر که دنبال لذت و شهوت خود رود ، به دوزخ درآید.

منبع : ص 275

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : چون مومن به گورش درآید، نماز طرف راست او است و زکات طرف چپ او و احسان بر سر او سایه دارد و صبر در گوشه ای است، چون دو فرشته بر او درآیند که متصدی سوال و جواب اویند، صبر به نماز و زکات و احسان ، گوید: رفیق خود را باشید و اگر از او درماندید من به کمک او هستم.

منبع : ص 275

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : امیر المومنین (علیه السّلام) به مسجد درآمد ناگاه مردی را بر در مسجد دید که غمنده و سر به گریبان است، امیرالمومنین (علیه السّلام) به او فرمودند : تو را چه می شود ؟ عرض کرد : یا امیرالمومنین ، پدر و مادر و برادرم مرده اند و می ترسم زهره ترک شوم. امیرالمومنین (علیه السّلام) به او فرمودند : بر تو باد به تقوی نسبت به خدا و به صبر ، تا فردا با آن پیش وی روی ؛ صبر در امور چون سر است از تن ، چون سر از تن جدا شود ، تن فاسد گردد و چون در کارها صبر نباشد ، همه ی کارها فاسد گردد.

منبع : ص 275

  • سماعة بن مهران گوید : ابوالحسن (علیه السّلام) به من فرمودند :چه تو را از حج بازداشت؟ گوید : : بدهکاری بسیار بر عهده ام افتاده و مالم از دستم رفته و بدهکاری که به گردنم آمده مهمتر است از رفتن مالم و اگر نبود که یکی از اصحاب ما در سفر به من کمک کرد، نمی توانستم از خانه بیرون آیم. به مئن فرمودند : اگر صبر کنی وضعت رشک آور شود و اگر صبر نکنی خدا آنچه مقدر است اجرا کند ، بخواهی یا نخواهی.

منبع : ص 277

  • رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : محققا زمانی بیاید که به ملک و سلطنت نرسند جز با کشتار و دیکتاتوری و زور و به توانگری نرسند جز به وسیله ی غصب مال مردم و بخل ، و به دوستی یکدیگر نرسند جز به وسیله ی بیرون بردن از دین و پیروی از هوی نفس ، هر که چنین زمانی را درک کند و به فقر صبر کند با اینکه قادر است بر توانگری و تحصیل ثروت ، و بر دشمنی مردم صبر کند با اینکه می تواند آنها را دوست خود کند ، و بر خواری صبر کند با اینکه می تواند عزیز باشد ، خدا ثواب پنجاه صدیقی که به من تصدیق کرده اند به او بدهد.

منبع : ص 277

  •  امام باقر (علیه السّلام) فرمودند : وفات پدرم علی بن الحسین (علیه السّلام) در رسید، مرا به سینه اش چسبانید و فرمودند : پسر جانم ، به تو وصیت کنم بدانچه پدرم هنگام مرگش مرا وصیت کردند و بدانچه یادآور شدند که پدرش به او وصیت کرده اند ، پسر جانم، به حق صبر کن و گرچه تلخ باشد.

منبع : ص 279

  • امام باقر (علیه السّلام) فرمودند : صبر بر نوع دو صبر است : صبر بر بلا که نیکو و زیبا است و بهترین دو صبر ، ورع از محرمات.

منبع : ص 279

  • رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : صبر بر سه نوع است : صبر بر مصیبت و صبر بر طاعت و صبر از گناه کردن. هر که در مصیبت صبر کند تا آن را به تسلی خوبی جواب گوید ، خدا برایش سیصد درجه نویسد که میان هر درجه تا درجه ی دیگر به مانند میان آسمان است تا زمین و هر که بر طاعت صبر کند خدا برایش ششصد درجه نویسد که میان درجه ای تا در جه ی دیگر از عمق زمین است تا عرش و هر که بر مصیبت صبر کند ، خدا برایش نهصد درجه نویسد که میان هر درجه تا درجه ی دیگر از عمق زمین تا پایان عرش باشد.

منبع : ص 279

  • یونس بن یعقوب ، گفت : امام صادق (علیه السّلام) به من فرمان داد بروم نزد مفضل و او را به اسماعیل تسلیت گویم و فرمودند : به مفضل سلام برسان ، و به او بگو : ما به غم مرگ اسماعیل گرفتار نشدیم و صبر کردیم و تو هم صبر کن چنانچه ما صبر کردیم،ما چیزی قصد کردیم و خدا عزوجل چیزی دیگر و ما به امر خدا عزوجا دل نهادیم.

منبع : ص 281

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : هر مومنی گرفتار گردد و صبر کند بدان، برای او مانند اجر هزار شهید است.

منبع : ص 281

  • امام باقر (علیه السّلام) فرمودند : مردانگی صبر در حال نیازمندی و نداری و آبروداری و بی نیازی بیشتر است از مردانگی بخشش.

منبع : ص 285

  • جابر گوید : به امام باقر (علیه السّلام) گفتم : یرحمک الله، صبر جمیل چیست ؟ فرمودند : صبری که در آن گله نزد مردم نباشد.

منبع : ص 285

  • امام صادق (علیه السّلام) یا امام باقر (علیه السّلام) فرمودند : کسی که برای ناگواریها دوران صبر آماده نکند ، درماند.

منبع : ص 285

  • یکی از اصحاب از امام صادق  (علیه السّلام) فرمودند : ما صبورانیم و شیعه ی ما ، از ما صبرشان بیشتر است . گفتم : قربانت ، چگونه شیعه ی ما از شما صبرشان بیشتر است ؟ فرمودند : برای آنکه ما دانسته صبر کنیم و شیعه ی ما بر آنچه ندانند صبر کنند.

منبع : ص 285

شُکر

  • رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : خورنده ی شکرگزار، اجر روزه دار خداجو دارد؛ و تندرست شکر گزار، اجر گرفتار دردمند صابر دارد و عطابخش شکرگزار ، اجر محروم قناعتکار دارد.

منبع : ص 287

  • عبیدالله بن ولید ، گوید : شنیدم از امام صادق (علیه السّلام) که می فرمودند : سه چیز است که با وجود آنها چیزی زیان نزند : دعا در موقع گرفتاری ، و آمرزش جویی هنگام گناه ، و شکرگزاری هنگام نعمت .

منبع :ص 291

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : هر نعمتی خدا به بنده ای دهد و از دل آن را و با زبان خود آشکارا خدا را سپاس گوید تا سخنش تمام شود ، خدا فرمان فزایش برای او صادر کند.

منبع : ص 291

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : شکر نعمت ، کناره گیری از حرام ها است و نهایت شکر، گفتن الحمدالله رب العالمین است.

منبع : ص 291

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : شکر هر نعمتی گرچه بزرگ باشد ، این است که خدا عزوجل را بر آن سپاس گویی.

منبع : ص 291

  • معمر بن خلاد گوید : شنیدم ابوالحسن (علیه السّلام) می فرمود : هر که خدا را بر نعمتی حمد کند او را شکر کرده و حمد از آن نعمت برتر است.

منبع : ص 293

  • صفوان جمال ، گوید امام صادق (علیه السّلام) به من فرمودند : خدا هر نعمتی به بنده ای دهد ، خرد یا بزرگ و آن بنده بگوید : الحمدالله، شکرش را ادا کرده .

منبع : ص 293

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : خدا هر نعمتی به بنده ای دهد و آن را از دل بفهمد ، شکرش را ادا کرده .

منبع : ص 293

  • عمر بن یزید ، گوید : به امام صادق (علیه السّلام) گفتم : به راستی من از خدا عزوجل خواستم که به من مالی روزی کند، و روزی کرد، و از خدا خواستم فرزند به من روزی کند ، روزی کرد، و از او خواستم خانه ای به من دهد ، و خانه ای به من داد ، و ترسیدم که مبادا مرا نعمت گیر کند. در پاسخ فرمودند : اما به خدا که با حمد کردن ، این وضع در میان نیست.

منبع : ص 295

خوش خلقی

  • امام باقر (علیه السّلام) فرمودند : به راستی کامل ترین مومنان در ایمان خوش خلق تر آنها است.

منبع : ص 303

  • رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : در روز قیامت ، در ترازوی کارهای مومن بهتر از حسن خلق نگذارند.

منبع : ص 303

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : چهار مورد است که هر که آنها را دارد ،ایمانش کامل است و اگر از فرق سر تا پایش پر از گناه باشد ، او را نکاهد ، فرمود : آنها راستگویی و رد امانت و حیا و حسن خلق است.

منبع : ص 305

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : به راستی برای صاحب خلق خوش اجری چون اجر روزه دار شب زنده دار است.

منبع : ص 305

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : بیشتر وسیله ای که بدان امتم در بهشت درآیند تقوی وحسن خلق است.

منبع : ص 305

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : خلق خوش ، گناه را آب کند چنانچه خورشید یخ را .

منبع : ص 305

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : نیکوکاری و خلق خوش ، خانه ها را آباد کنند و عمرها را بیفزایند.

منبع : ص 307

  • اسحاق بن عمار گوید امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : به راستی خلق خوب بخشش خدا است، خدا عزوجل آن را به خلق خود بخشش می کند، برخی از آن منش است و برخی به تصمیم و کسب است، من گفتم: کدام از این دو بهتر است ، فرمودند : آنکه طبع و منش او است بر آن واداشته است نمی تواند جز آن کند و آنکه به قصد و کسب خوش خلقی کند باید به خوبی بر طاعت صبر کند و رنج کشد، پس او بهتر این دو است.

منبع : ص 307

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : به راستی خدا تبارک و تعالی همان ثواب را به بنده ی خوش خلق می دهد که به مجاهد در راه خدا می دهد در بامداد و پسین (یعنی مجاهدی که همیشه در جهاد است.)

منبع : ص 309

  • امیرالمومنین (علیه السّلام) فرمودند : مومن اهل معشرت است و خیری نیست در کسی که الفت نگیرد و با او الفت نگیرند.

منبع : ص 313

خوش رویی

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : سه چیز است که هر که یکی از آنها را برای خدا آرئ، خدا بهشت را بر او واجب کند ، از خود کم گزارد و خرج راه خیر کند، با همه ی مردم جهان خوش رویی کند ، و نسبت به خود انصاف دهد و به حق قضاوت کند.

منبع : ص 315

  • امام باقر (علیه السّلام) فرمودند : مردی نزد رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) آمد و گفت یا رسول الله ، به من سفارشی کن ، در ضمن سفارش خود به او فرمود : با برادرت با روی باز برخورد کن.

منبع : ص 315

  • یکی از اصحاب گفت : به امام صادق (علیه السّلام) گفتم : اندازه ی خوش خلقی چیست؟ فرمودند : نرمش کنی و سخن شیرین بگویی و با برادرت با خوش رویی برخورد کنی.

منبع : ص 315

  • فضیل که فرمود ( یعنی از امام باقر(علیه السّلام) یا امام صادق (علیه السّلام) و گویا نام امام از قلم نسخه نویسان یا راویان افتاده – از مجلسی ره ) :کارهای خیر و خوش رویی به بهشت می برند و بخل و بدرویی و عبوس از خدا دور کنند و به دوزخ برند.

منبع : ص 315

  • امام کاظم (علیه السّلام) فرمودند : که رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : خوش رویی کینه را ببرد.

منبع : ص 315

راستی و امانت پردازی

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : به راستی خدا عزوجل پیغمبری را مبعوث نکرده است جز به راستگویی و پرداخت امانت به نیکوکار و بدکار.

منبع :ص 317

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : به نماز خواندن و روزه گرفتن آنها فریب نخورید ، زیرا بسا که مرد انس گیرد به نماز و روزه تا آنجا که اگر آن را وانهد به هراس افتد ولی آنها را بیازمایید به راستگویی و امانت پردازی.

منبع : ص 317

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : هر که زبانش راست است کردارش پاک است.

منبع : ص 317

  • ابی المقدام گوید اولین بار که نزد امام باقر (علیه السّلام) رفتم به من فرمودند : راستگویی را پیش از حدیث یاد بگیرید.

منبع : ص 319

  • ابی کهمس گوید : به امام صادق (علیه السّلام) گفتم : عبدالله بن ابی یعفور به شما سلام می رساند ، بر تو و بر او سلام ، چون نزد عبدالله رفتی ، سلام به او برسان و به او بگو که جعفر بن محمد به تو می گوید : بنگر بدانچه به واسطه ی آن ، علی (علیه السّلام) نزد رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) تقرب یافت و بدان بچسب، زیرا علی (علیه السّلام) همانا به مقامی که نزد رسول خدا رسید ، رسیده است به واسطه ی راستگویی و امانت پردازی.

منبع : ص 319

  • فضیل بن یسار گوید امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : ای فضیل ، نخست کسی که راستگو را تصدیق می کند خدا عزوجل است ، می داند که راستگو است و خودش هم خود را تصدیق می کند و می داند که راست گو است.

منبع : ص 319

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : همانا اسمعیل را صادق الوعد نامیدند برای آنکه در مکانی با مردی وعده گذاشت و تا یکسال در آنجا انتظار او را برد و خدا عزوجل او را صادق الوعد نامید، سپس فرمود که : آن مرد بعد از آن آمد و اسمعیل به اوفرمود: من همیشه در انتظار تو بودم.

منبع : ص 319

  • ابی بصیر گوید : شنیدم امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : به راستی بنده ای راست گوید تا آنجا که نزد خدا از راستگویان نوشته شود و دروغ گوید تا نزد خدا از دروغگویان نوشته شود، چون راست گوید ، خدا عزوجل فرماید، راست گفت و خوب کرد و چون دروغ گوید خدا عزوجل فرماید دروغ گفت و بدکاری کرد.

منبع : ص 321

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : مبلّغ مردم باشید به کار خیر نه تنها با زبان خود تا از شما کوشش و راستی و ورع بنگرند.

منبع : ص 321

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : هر که زبانش راستگو است کردارش پاک است و هر که خوش نیت است به روزیش فزوده شود و هر که با خانواده ی خود خوش رفتار است عمرش دراز است.

منبع : ص 321

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : به طول رکوع و سجود مرد، نگاه نکنید زیرا بدان عادت کرده و اگر آن را وانهد بهراسد ولی نگاه کنید به راستگویی و امانت پردازی او.

منبع : ص 321

حیا

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : حیا از ایمان است و ایمان در بهشت است.

منبع : ص 323

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : هر که کم رو است کم دانش است.

منبع : ص 323

  • یکی از دو امام (امام باقر (علیه السّلام) و امام صادق (علیه السّلام) ) فرمودند : حیا و ایمان همراهند و در یک رشته بسته اند و چون یکی از آنها رفت ، دیگری هم می رود.

منبع : ص 323

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : ایمان نیست برای کسی که حیا ندارد.

منبع : ص 323

  • رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : حیا دو نوع است : یکی حیا خردمندانه و یکی حیا احمقانه ، حیا خردمندانه دانش است و حیا احمقانه همان نادانی است.

منبع : ص 325

  • رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : چهار چیز است که در هر که باشند و از سر تا پایش گناه باشد خدا همه ی آن گناهان را به حسنه تبدیل کند : راستگویی و حیا و خوش خلقی و شکرگزاری.

منبع : ص 325

عفو و گذشت

 

  • رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) در سخنرانی خود فرمودند : آیا به شما خبر ندهم از بهترین شیوه در دنیا و آخرت ؟ گذشت از هر کس که به تو ستم کرده ، پیوست کنی با هر که از تو بریده و احسان به هر که هم به تو بدی کرده و بخشش به هر که هم تو را دریغ داشته.

 

منبع : ص 325

 

  • رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : شما را راهنمایی نکنم به بهترین شیوه های دنیا و آخرت؟ پیوند کنی با کسی که از تو بریده و عطا کنی به کسی که تورا محروم کرده و در گذری از کسی که به تو ستم کرده.

 

منبع : ص 327

 

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : سه مورد از مکارم دنیا و آخرتند : در گذری از کسی که به تو ستم کرده و پیوند کنی با کسی که از تو بریده و بردباری کنی هنگامی که با تو نادانی کنند.

 

منبع : ص 327

 

  • ابی حمزه ثمالی گوید : شنیدم علی بن الحسین (علیه السّلام) می فرمودند : چون روز رستاخیز شود، خدا تبارک و تعالی اولین و آخرین را در یک سرزمین گرد آورد ، سپس جارچی جار کشد کجایند اهل فضل؟ پس پیشاهنگان مردم برخیزند و فرشته ها آنان را دیدار کنند و بگویند فضل شما چه بوده است؟ در پاسخ گویند : ما پیوند می کردیم با هر که از ما می برید و بخشش می کردیم به هر که از ما دریغ می کرد و گذشت می کردیم از هر که به ما ستم می کرد ، فرمود : به آنها گفته شود : راست گفتید ، به بهشت در آیید.

 

منبع : ص 327

 

  • رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : بر شما باد به گذشت ، زیرا نیفزاید برای بنده جز عزت، از هم بگذرید ، خدا به شما عزت دهد.

 

منبع : ص 329

 

  • امام باقر (علیه السّلام) فرمودند : پشیمانی بر گذشت بهتر و آسانتر است از پشیمانی بر کیفر.

 

منبع : ص 329

 

فرو خوردن خشم

 

  • امام کاظم (علیه السّلام) فرمودند : بر دشمنان نعمتی که خدا به تو داده صبر کن، زیرا تو کسی را که نافرمانی خدا کند، مجازاتی به از این نتوانی کرد که درباره ی او فرمان خدا بری.

 

منبع: ص 333

 

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : هر که خشم خود را فرو خورد در صورتی که می توانست آن را اجرا کند ، خدا روز قیامت دلش را پر از خشنودی سازد.

 

منبع : ص 335

 

  • امام باقر (علیه السّلام) فرمودند : هر که خشم خود را فروخورد و بر انجام آن توانا باشد ، خدا روز قیامت دلش را پر از امن و ایمان کند.

 

منبع  : ص 335

 

  • زید شحام گوید امام باقر (علیه السّلام) به من فرمودند : ای زید ، بر دشمنان ِ نعمت های خود صبر صبر کن ، زیرا تو مجازاتی به کسی که خدا را درباره ی تو نافرمانی کند ندهی بهتر از این که خدا را درباره ی او فرمان بری ، ای زید ، به راستی خدا اسلام را برگزید و اختیار کرد برای شما، با سخاوت و خوش خلقی با او خوش رفتاری و مصاحبت کنید.

 

منبع : ص 335

 

  • رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : از دوست ترین راه به سوی خدا عزوجل دو جرعه است، یک جرعه خشمی که با بردباریش برگردانند و یک جرعه مصیبت که با صبرش درمان کنند.

 

منبع : ص 335

 

حلم و بردباری

 

  • علی بن الحسین (علیه السّلام) فرمودند : راست مطلب این است که من خوشم می آید از مردی که هنگام خشم ، بردباریش او را دریابد.

 

منبع : ص 339

 

  • امام باقر (علیه السّلام) فرمودند : به راستی خدا عزوجل دوست می دارد با حیای بردبار را.

 

منبع : ص 341

 

  • رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : به راستی خدا دوست دارد با حیای بردبار و پارسای عفت جو را.

 

منبع : ص 341

 

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : چون میان دو کس ستیزه شود، دو فرشته فرود آیند ، بدان که سفاهت کند و ناهنجار گوید ، گویند : گفتی و گفتی و تو را سزد آنچه گفتی محققا بدانچه گفتی سزا بینی و بدان که از آن بردباری کرده گویند : صبر کردی و بردباری کردی ، محققا خدا تو را بیامرزد اگر این شیوه را به کمال رسانی ، فرمودند : اگر ان بردبار برگردد پاسخ ناشایسته بدان سفیه دهد ، آن دو فرشته بالا روند.

 

منبع : ص 343

 

خاموشی و نگهداشتن زبان

 

  • امام رضا (علیه السّلام) فرمودند : از نشانه های فهم در دین بردباری و دانش و خاموشی است ، به راستی خاموشی دری است از درهای حکمت ، به راستی خاموشی دوستی آورد، به راستی که آن دلیل هر خوبی است.

 

منبع : ص 343

 

  • امام باقر (علیه السّلام) فرمودند : همانا شیعیان ما بی زبانند.

 

منبع : ص 343

 

  • عثمان بن عیسی گوید : در حضور ابوالحسن (علیه السّلام) بودم که مردی به آن حضرت گفت : به من سفارشی فرما. در پاسخ او فرمودند : زبانت را نگهدار تا عزیز باشی و مهار خود را به دست مردم مده تا خود را خوار کنی.

 

منبع : ص 345

 

  • امام صادق (علیه السّلام) گویند که لقمان به پسرش گفت : ای پسر جانم ف اگر پنداری سخن از نقره است، به راستی که خموشی از طلا است.

 

منبع : ص 345

  • رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : نجات مومن در نگهداشتن زبان است.

منبع : ص 347

  • امام صادق (علیه السّلام) که مسیح (علیه السّلام) همیشه می فرمودند : به جز در ذکر خدا سخن بسیار نگویید زیرا انان که جز در ذکر بسیار سخن گویند دلهایشان سخت است ولی نمی دانند.

منبع : ص 347

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : روزی نباشد جز آنکه هر عضوی از اعضای تن در برابر زبان کرنش کند و می گوید : تو را به خدا مبادا من برای تو عذاب کشم.

منبع : ص 349

  • علی بن الحسین (علیه السّلام) فرمودند : زبان آدمی زاده هر بامداد بر همه ی اندام تنش سر کشد و گوید چگونه بامداد کردید ؟ گویند : اگر تو ما را رها کنی ، به خوشی ، و می گویند : خدا را خدا را درباره ی ما و او را قسم می دهند و می گویند : همانا ثواب گیریم و کیفر شویم برای تو.

منبع : ص 349

  • رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : هر که سخنش را از کردارش نشمارد ، خطای او بسیار و عذابش فراهم گردد.

منبع : ص 351

  • رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : زبان، عذابی شود که هیچ کدام از اعضای بدن نشوند و بگوید : پروردگارا مرا عذابی کردی که چیزی را چنان عذاب نکردی ، در پاسخ او گفته شود : از تو یک سخن درامد در مشارق و مغارب زمین رسید و به وسیله ی آن خون های محترم ریخته شد و مال محترم چپاول شد و عصمت محترم به باد رفت ،به عزت و جلالم سوگند هر آینه به عذابی گرفتارت کنم که هیچ عضوی را چنان عذاب نکنم .

منبع : ص 351

  • رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : اگر در چیزی شومی باشد در زبان است.

منبع : ص 351

  • وشا گوید : از امام رضا (علیه السّلام) شنیدم که می فرمودند : هر مردی از بنی اسراییل می خواست عابد شود، پیش از آن ده سال خموشی می گزید .

منبع : ص 351

  • رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : هر که سخنش را در نامه ی عملش ثبت داند، کم گوید جز در آنچه برای او اهمیت و فایده دارد.

منبع : ص 353

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : در حکمت آل داود است : بر خردمند است که زمان خود را بشناسد و به کار خود سرگرم باشد و زبانش را نگهدارد.

منبع : ص 353

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : پیوسته بنده ی مومن ، نیکوکار نوشته شود تا وقتی خموش است و چون به سخن آید، نیکوکار نوشته شود یا بدکردار.

منبع : ص 353

مدارا و سازگاری

 

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : جبرئیل نزد پیغمبر (صلّی الله علیه و آله و سلّم) آمد و گفت : یا محمد ، پروردگارت سلامت می رساند و می فرماید : با خَلق من سازگاری و مدارا کن.

منبع : ص 355

  • رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : پروردگارم به من فرمان سازگاری با مردم داده چنانچه فرمان به انجام فریضه هایم داده.

منبع : ص 355

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند که رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) می فرمایند : سازگاری با مردم نیمی از ایمان است و نرمش با آنان نیمی از زندگی، سپس امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : با نیکان نهانی آمیزش کنید و با بدکاران آشکارا و بدانها یورش نکنید تا به شما ستم کنند زیرا دورانی بر شما رسد که دین داری در آن نجات نیابد جز کسی که گمان برند ابله است و خود را آماده کند که به او بگویند ابله است و خردی ندارد.

منبع : ص 355

نرمش و رفق

 

  • امام باقر (علیه السّلام) فرمودند : راستی برای هر چیزی قفلی است، و قفل ایمان نرمش است.

منبع : ص 357

  • امام باقر (علیه السّلام) فرمودند : هر که را نرمش بهره دادند ، ایمانش بهره دادند.

منبع : ص 357

  • رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : نرمش میمنت دارد و سختگیری شوم است.

منبع : ص359

  • امام باقر (علیه السّلام) فرمودند : به راستی خدا عزوجل نرمش کن است و نرمش را دوست دارد د به نرمش عوض و اثری می دهد که به سختگیری ندهد.

منبع : 359

  • رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : به راستی در نرمش فزونی و برکت است، هر که از نرمش محروم است از خیر محروم است.

منبع : ص 361

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : هر خاندانی که بهره شان را از نرمش به آنها داده اند ، خدا به روزی آنها وسعت داده ، و نرمش در اندازه گیری زندگانی از فراوانی مال بهتر است با نرمش در چیز درماندگی نیست و با تبذیر و ولخرجی چیزی به جا نماند ، به راستی خدا عزوجل نرمش کن است و نرمش کن را دوست دارد.

 

منبع : ص 361

 

  • هشام بن احمر ، از ابی الحسن (علیه السّلام) گوید : (در حالی که میان من و مردی از قوم سخنی رفته بود) به من فرمودند : با آنها نرمش کن زیرا هر کدامشان به محض اینکه خشم گیرند به کفر گرایند و خیری نباشد در کسی که کفر او در خشم او است.

منبع : ص 361

  • امام کاظم (علیه السّلام) فرمودند : نرمی و لطف ، نیمی از زندگی است.

منبع : ص 361

  • رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : اگر رفق و نرمش به چشم دیده می شد ، آفریده ای از آن زیباتر و نیکو تر نبود.

منبع : ص 363

  • رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : دو کس با هم مصاحبت نکنند جز آنکه مزد بیشتر و محبوب تر نزد خدا عزوجل آن کس باشد که به یار خود نرمش و لطف بیشتر دارد.

منبع : ص 363

  • فضیل بن عثمان گوید : شنیدم امام صادق (علیه السّلام) می فرمودند : هر که در کار خود نرمش کند ، بدانچه از مردم خواهد برسد.

منبع : ص 365

تواضع

 

  • معاویه بن عمار از امام صادق (علیه السّلام) گوید : شنیدم می فرمودند : به راستی در آسمان دو فرشته اند که بر بنده گماشته اند ، هر که برای خدا تواضع کند او را بالا برند و هر که تکبر کند او را پست کنند.

منبع : ص 367

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) یک شب پنجشنبه ای در مسجد قبا افطار کرد و فرمودند : نوشابه ای هست؟ اوس بن خولی انصاری قدحی شیر آمیخته با عسل برایش آورد و چون آن را به لب گرفت دورش کرد، سپس فرمود : دو نوشیدنی است که یکی از آنها بس است ، نه آن را می نوشم و نه حرامش می کنم ولی برای خدا تواضع می نمایم، زیرا هر که برای خدا تواضع کند ، خدایش بالا برد و هر که بزرگی ورزد خدایش پست کند و هر که در زندگی میانه روی کند خدایش روزی دهد و هر که ولخرجی کند، خدایش دریغ دارد و هر که بسیار یاد مرگ کند خدایش دوست دارد.

منبع : ص 367

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : از تواضع این است که در نشستن به پایین مجلس راضی باشی و به هر که برخوری سلام کنی و طول دادن بحث و مجادله را وانهی گرچه حق با تو باشد و خوش نداشته باشی که تو را به تقوی بستایند.

منبع : ص 369

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : خدا به موسی (علیه السّلام) وحی کرد که ای موسی می دانی چرا تو را برای سخن گفتن برگزیدم در برابر همه خلقم؟ عرض کرد : پروردگارا برای چه بوده است ؟ فرمودند : خدا ی تبارک و تعالی به او وحی کرد که ای موسی ، به راستی من بنده هایم را زیر و رو کردم و در میان آنها چون تو کسی که خود را خوار و زبون من داند نیافتم ، ای موسی ، تو وقتی نماز گذاری گونه ات را بر خاک نهی یا فمود : بر زمین نهی.

منبع : ص 371

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : به راستی از تواضع است که مردی به جایی نشیند که پست تر از مقام شرافت او است.

منبع : ص 371

  • امام صادق (علیه السّلام) به مردی از اهل مدینه نگریست که برای عیال خود چیزی خریده بود و با خود می برد و چون او را دید شرمنده شد، امام صادق (علیه السّلام) به او فرمودند : آن را برای عیال خود خریدی و به دوش خود کشیدی تا برایشان ببری، هلا سوگند به خدا اگر مردم خرده گیر مدینه نبودند من هم دوست داشتم چیزی برای عیال خود بخرم و به دوش خودم برایشان ببرم.

منبع : ص 371

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : در آنچه خدا عزوجل به داود وحی کرد این بود که : ای داود ، چنانچه نزدیک تر مردم به خدا تواضع کنانند، همچنان دور تر مردم از خدا بزرگی فرشانند.

منبع : ص 373

  • امام رضا (علیه السّلام) فرمودند : تواضع این است که به مردم احترامی کنی و به مردم آن را بدهی که دوست داری به تو بدهند. و در روایت دیگر گوید : گفتم : اندازه ی تواضعی که چون بنده ای به جا آرد متواضع است چیست؟ در پاسخ فرمودند : تواضع درجاتی دارد از آن جمله این که مرد اندازه ی خود را بداند و آن را در جای شایسته بدان فرود آورد و دلی سالم داشته باشد و نخواهد به کسی چیزی دهد جز آنچه خواهد به او داده شود ، اگر بدی از کسی دید به خوبی آن را جلو گیرد، خشم خود فرو خورد ، از مردم گذشت کن باشد و خدا احسان کننده ها را دوست دارد.

منبع : ص 375

دوستی در راه خدا و دشمنی در راه خدا

 

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : هر که برای خدا دوست دارد و برای خدا دشمن دارد و برای خدا ببخشد ، او از کسانی است که ایمانش کامل است.

منبع : ص 375

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : از محکمترین حلقه های ایمان این است که : دوست داری برای خدا و دشمن داری برای خدا و عطا کنی در راه خدا و دریغ داری در راه خدا.

منبع : ص 375

  • ابی بصیر از امام صادق (علیه السّلام) گوید : شنیدم می فرمودند : آنها که در راه خدا با همدیگر دوستی کنند ، روز قیامت بر فراز منبرهایی از نورند ، نور چهره شان و نور تنهاشان و نور منبرهاشان به هر چیزی تابد تا آنکه بدان شناخته شوند و گویند : اینانند که در راه خدا همدیگر را دوست داشتند.

منبع : ص 377

  • امام صادق (علیه السّلام) گویند که رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) به اصحابش فرمودند : کدام یک از حلقه های ایمان محکم ترند ؟ گفتند: خدا و رسولش داناترند و برخی گفتند : نماز و برخی گفتند : زکات و بعضی از آنها گفتند : روزه و بعضی گفتند که: آن حج است و عمره و بعضی گفتند :جهاد است ، رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : برای آنچه گفتید : فضیلتی است و آنکه من پرسیدم نیست ولی محکمتر حلقه ی ایمان ، دوستی در راه خدا و دشمنی در راه خدا و مهرورزی با دوستان خدا و بی زاری از دشمنان خدا است.

منبع : ص 379

  • ابی حمزه ثمالی از علی بن الحسین (علیه السّلام) فرمود : چون خدا عزوجل اولین و آخرین را گرد آورد یک جارچی به پا شود و جار کشد که همه ی مردم بشنوند می گوید : کجایند آنان که با یکدیگر برای خدا دوست بودند؟ جلو صفهای مردم برخیزند و به اآنها گفته شود : بی حساب به بهشت روید ، فرمود : فرشته ها بدان ها برخورند و به آنها بگویند : به کجا می روید ؟ پاسخ گویند : بی حساب به بهشت ، می گویند : شما چه قسمتی از مردمید ؟ در پاسخ می گویند : ما آنهاییم که با همدیگر در راه خدا دوستی کردیم، فرمود : می گویند : کردار شماها چه بوده ؟ جواب گویند : ما در راه خدا دوستی می کردیم و در راه خدا دشمنی می کردیم ، فرمودند : می گویند : چه خوب است مزد کارگران.

منبع : ص 381

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : سه چیز از نشانه های مومن اند : خداشناسی ، دانستن آنکه در راه خدا دوست بدارد و شناختن کسی که باید در راه خدا دشمن بدارد(یعنی معرفت امام بر حق و معرفت مخالفان او)

منبع : ص 381

  • هشام بن سالم و حفص بن بختری ، از امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : به راستی مردی باشد که شماها را دوست دارد و عقیده ی شما را نفهمد و خدا او را به وسیله ی دوستی شما به بهشت برد و به راستی مردی باشد که شما را دشمن دارد و عقیده ی شما را نفهمد و خدا به وسیله ی بغض به شما او را به دوزخ برد.

منبع : ص 381

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : بسا دوستی برای خدا و رسول است و بسا برای دنیا، آنچه برای خدا و رسول است ، ثوابش بر خدا است و آنچه برای دنیا است اثری ندارد.

منبع : ص 383

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : دو مسلمان به هم برخورند و بهترشان آن کسی است که رفیق خود را بیشتر دوست دارد.

منبع : ص 383

 

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : هر گز دو مومن به هم نخورند جز آنکه بهتر آن دو دوست ترین آنها است نسبت به رفیقش.

منبع : ص 383

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : هر که به خاطر دین، دوستی نکند و به خاطر دین ، دشمنی نکند، دین ندارد.

منبع : ص 383

 

نکوهش دنیا و بیان زهد در دنیا

 

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : هر که نسبت به دنیا زاهد و بی رغبت باشد، خدا حکمت را در دلش بر جا دارد و زبانش را بدان گویا کند و او را به عیب های دنیا بینا سازد و درد و درمان آن را به او بفهماند و از دنیا درستش بیرون برد و به بهشت دار االسلامش در آورد.

 

منبع :  ص 385

 

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : پیغمبر غمنده بیرون رفت، یک فرشته ای که همراهش کلیدهای گنجینه های زمین بود نزد او آمد و به اوگفت : ای محمد ، اینها کلیدهای گنجهای زمین است ، پروردگارت می فرمایند: باز کن و هر چه خواهی از آنها برگیر بی آنکه چیزی از آنها کم شود در نزد من، رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : دنیا خانه ی کسی است که خانه ندارد و کسی که خرد ندارد برای آن جمع می کند ، آن فرشته گفت : بدانکه تو را به راستی مبعوث کرده، به راستی من این سخن را از فرشته ای شنیدم که در آسمان چهارم بود هنگامی که این کلیدها را به من دادند.

 

منبع : ص 389

 

  • عبدالله بن قاسم گوید امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) به یک بزغاله گوش بریده که مرده بود و بر زباله دانی افتاده بود گذر کرد و به اصحاب خود فرمود : این به چه می ارزد؟ درپاسخ گفتند: اگر زنده بود شاید یک درهم هم نمی ارزید ، پیغمبر (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : بدانکه جانم به دست او است، هر آینه دنیا نزد خدا از این بزغاله ی مرده نزد صاحبش بی ارزش تر است.

 

منبع : ص 389

 

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : که رسول خدا(صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند: به راستی در دنیاداری زیان به آخرت است و در طلب آخرت زیان به دنیا، شما به دنیای خود زیان بزنید که بهتر است از زیان رساندن به آخرت.

 

منبع : ص 393

 

  • ابی حذا گوید : به امام باقر (علیه السّلام) گفتم : برای من بازگو آنچه را بدان سود گیرم.فرموند: ای ابا عبیده بسیار یاد مرگ کن، زیرا آدمی نباشد که یاد مرگ کند جز آنکه در دنیا بی رغبت شود.

 

منبع : ص 395

 

  • رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) مرا با دنیا چه کار ؟ همانا مثل من با او چون مثل شتر سواری است که درختی بر فراز او باشد در روز گرمی و زیر آن استراحت نیم روز را بگذراند و سپس برود و آن را به جا گذارد.

 

منبع : ص 401

 

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : نمونه ی دنیا چونان آب شور دریا است ، هر آنچه تشنه از آن بنوشد به تشنگی او بیفزاید تا او را بکشد.

 

منبع : ص 409

 

  • وشاء گوید : از امام رضا (علیه السّلام) شنیدم می فرمودند : عیسی بن مریم (علیه السّلام) به حواریین خود گفت : ای زاده های اسرائیل ، افسوس مخورید بدانچه از دست دادید از دنیا چنانچه دنیاداران بدانچه از دینشان از دست دهند افسوس نخورند هر گاه به دنیای خود برسند.

 

منبع : ص 409

 

قناعت

 

  • رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : هر که از ما خواهش کند به او عطا کنیم و هر که بی نیازی جوید، خدایش بی نیاز کند.

 

منبع : ص 413

 

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : هر که از خدا به معاش کم راضی باشد ، خدا از او به کردار کم راضی است.

 

منبع : ص 413

 

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : در تورات نوشته : آدمی زاده هر جور خواهی همان جور باش که از آن دست که بدهی به همان دست بدهندت، هر که از خدا به روزی کم خشنود است، خدا هم از او به کردار کم خشنود است، هر که به اندکی از مال حلال خشنود است، هزینه اش سبک است و دست آوردش پاک است و از حد نا به کاری بر کنار است.

 

منبع : ص 413

 

  • امام رضا (علیه السّلام) فرمودند : هر که را جز روزی بسیار قانع نکند ، جز کردار بسیارش بس نباشد و هر که را روزی اندک بس است، کردار اندک هم بس باشد.

 

منبع :413

 

  • رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : هر که خواهد بی نیازترین مردم باشد باید بدانچه در دست خدا است پشت گرمتر باشد از آنچه در دست دیگران است.

 

منبع : ص 417

 

  • امام باقر (علیه السّلام) یا امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : هر که بدانچه خدایش روزی کند ، قناعت ورزد، از بی نیازترین مردم است.

 

منبع : ص 417

 

  • حمزة بن حمران ، گوید : مردی به امام صادق (علیه السّلام) شکایت کرد که روزی می جوید و بدان میرسد و قانع نمی شود و نفسش او را به اندازه ی بیشتری می کشاند و گفت : چیزی به من آموزید که از آن سود برم. امام صادق (علیه السّلام) به او فرمود : اگر آنچه تو را بس است بی نیازت می کند ، کمتر چیزی که در این جهان است تو را بی نیاز سازد، و اگر آنچه تو را بس است بی نیاز نکند ، هر آنچه در جهان است بی نیازت نسازد.

 

منبع : ص 417

 

  • امیر المومنین (علیه السّلام) فرمودند : هر که از دنیا بدانچه او را کفایت کند خشنود باشد ، کمترین چیزی که در آن است او را کفایت می کند در دنیا ، چیزی نیست که او را کفایت کند.

 

منبع : ص 419

 

کفاف

 

  • رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : خدا عزوجل فرماید : به راستی رشک آورترین دوستانم نزد من مردی است سبک حال(یعنی کم مال و کم علاقه به دنیا) دارای بهره ای از نماز که در نهانی ، پروردگارش را عبادت کند و در میان مردم گمنام و نشناخته به سر برد و انگشت نما نباشد و روزی او به اندازه ی نیاز و رفع ضرورت باشد و بر آن شکیبا بود ، زود بمیرد و کم ارث گذارد و زنان نوحه گر او کم باشد.

 

منبع : ص 419 و 423

 

  • رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند :خوشا بر آنکه مسلمان باشد و زندگانیش به قدر حاجت باشد.

 

منبع : ص 419

 

  • علی بن الحسین (علیه السّلام) می فرمایند : رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) به یک شتر چرانی گذر کرد و فرستاد از او شربتی برای نوشیدن خواست ، در پاسخ گفت : آنچه در پستان شترها است صبحانه ی قبیله است و آنچه در ظرفها اندوختم از آن شام آنها است، رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : بار خدایا مال و اولادش را فراوان کن، و به گوسفند چرانی گذر کرد و از او شیری برای نوشیدن خواست ، او آنچه شیر در پستان گوسفندان بود دوشید و کاسه ی خود را در کاسه ی رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) برگردانید و یک گوسفند هم نزد آن حضرت فرستاد و گفت : این است آنچه نزد ما است و اگر هم خواهی بیشتر بدهیم ، گوید : رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : بار خدایا به اندازه ی حاجت به او روزی بده ، یکی از اصحاب وی به او گفت : یا رسول الله، برای آنکه تو را رد کرد ، دعایی کردی که ما همه آن را دوست داریم و برای آنکه حاجتت را برآورد دعایی کردی که ما همه بد داریم ، رسول خدا در پاسخ فرمودند : به راستی آنچه کم باشد و بس باشد بهتر است از آنچه بیش است و بازی اندیش است، بار خدایا به محمد و آل محمد و آل محمد به اندازه ی رفع حاجت روزی بده.

 

منبع : ص 421

 

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : خدا عزوجل می فرماید : بنده ی مومنم غمناک می شود اگر بر او تنگ گیرم و این تنگی روزی او را به من نزدیکتر سازد و بنده ی مومنم شاد می شود اگر به او وسعت روزی دهم و آن وی را از من دورتر کند.

 

منبع : ص 423

 

تعجیل در کار خیر

 

  • حمزة بن حمران گوید : شنیدم امام صادق (علیه السّلام) می فرمودند : هرگاه یکی از شما آهنگ کار نیکی کرد آن را پس نیندازد زیرا بنده ای بسا یک نمازی گذارد و یا روزی را روزه دارد و به او گفته شود ، پس از آن هر کاری خواهی بکن که خدایت آمرزیده.

 

منبع : ص 423

 

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : پدرم همیشه می فرمودند : چون آهنگ کار نیکی کردی بشتاب ، زیرا تو نمی دانی چه رخ می دهد.

 

منبع : ص 425

 

  • رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : به راستی خدا دوست دارد از کار نیک آنچه در آن شتاب شود.

 

منبع : ص 425

 

  • رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : هر که آهنگ کار نیکی کرد باید در آن بشتابد و آن را پس نیندازد ، زیرا بنده بسا باشد که کاری کند و خدا تبارک و تعالی می فرماید : من تو را آمرزیدم و هرگز بر تو چیزی نمی نویسم و هر که قصد گناهی کند باید آن را نکند ، زیرا بسا بنده کار بدی کند و خدای سبحانه او را ببیند و می فرماید : نه ، سوگند به عزت و جلالم ، تو را پس از آن هرگز نیامرزم.

 

منبع : ص 425

 

  • رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : چون قصد چیزی از خیر را کردی آن را پس مینداز ، زیرا خدا عزوجل بسا که توجه به بنده ای کند و او در حال طاعتی است، پس می فرماید : سوگند به عزت و جلالم پس از این هرگز تو را عذاب نکنم و چون قصد معصیتی کردی آن را به کار مبند زیرا بسا که در حالی خدا توجه به بنده کند که مشغول گناه است، پس می فرماید : سوگند به عزت و جلالم تو را بعد از آن هرگز نیامرزم.

 

منبع : ص 427

 

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : هرگاه یکی از شما قصد خیر یا رساندن نفعی به غیر کرد از سمت راست و چپش دو شیطانند ، پس بشتابد ، مبادا او را از آن باز دارند.

 

منبع : ص 427

 

  • امام باقر (علیه السّلام) می فرمودند : هر که قصد کار خیری کند باید بدان بشتابد زیرا هر کار خیری پس افتد به راستی شیطان را در آن نظری است.

 

منبع : ص 427

 

  • امام باقر (علیه السّلام) می فرمودند : به راستی خدا کار خیر را بر مردم دنیا سنگین ساخته مانند سنگینی آن در ترازوی عملشان در روز قیامت و خدا عزوجل کار شر را بر مردم دنیا سبک و آسان کرده مانند سبکی آن در ترازوی عملشان در روز قیامت.

 

منبع : ص 427

 

انصاف و عدالت

 

  • امام علی (علیه السّلام) در ضمن کلام خود فرمودند : هلا هر که مردم را نسبت به خود به انصاف نگرد ، خدا او را جز عزت ندهد.

 

منبع : ص 431

 

  • امام صادق (علیه السّلام) می فرمایند : سه اند که نزدیکترین مردمند به سوی خدا عزوجل در قیامت تا فارغ شود از حساب خلائق :مردی که در حال غضب از قدرت خود نسبت به زیردستش سوء استفاده نکند و به او ستم نکند و مردی که میان دو نفر میانجی گردد و راه برود و به اندازه ی یک جو طرفداری از یکی آن ها نکند و مردی که درست گوید در آنچه به سود او است و در آنچه به زیان او است.

 

منبع : ص 431

 

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : آیا شما را خبر ندهم به سخت تر چیزی که خدا آن را بر خلقش واجب کرده و سه چیز ذکر کرده که اول آنها این بود که : به انصاف حکم کردن میان خودش و مردم.

 

منبع : ص 431

 

  • رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : سید اعمال حق دادن به مردم است از طرف خودت و همدردی با برادر دینی ات در راه خدا و ذکر خدا عزوجل در هر حال.

 

منبع : ص 432

 

  • حسن بزاز گوید : امام صادق (علیه السّلام) به من فرمودند : آیا به تو خبر ندهم از سخت ترین چیزی که خدا بر خلقش فرض کرده است؟(تا سه بار) ، گفتم : چرا ،فرمود : حق دادن به مردم از خودت و همدردی با برادر و ذکر خدا در هر جا، اما به راستی من نمی گویم که سبحان الله و الحمدالله و لا اله الا الله و الله اکبر است و اگرچه آن هم از ذکر خدا است ولی مقصود آن ذکر خدا است عزوجل در هر محلی هرگاه برسی به طاعتی یا معصیتی.

 

منبع : ص 433

 

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : امتحان نشده مومن به چیزی که سخت تر باشد بر او از سه خصلت که از آن محروم است، گفته شد که آنها چیست؟ فرمودند : همدردی و شرکت در تنخواهی که در دست دارد و حق دادن به مردم از طرف خودش و بسیار ذکر کردن خدا، اما من نمی گویم : همان سبحان الله و الحمدالله و لا اله الا الله است ولی ذکر خدا نزد آنچه بر او حلال کرده است و ذکر خدا در موقع برخورد بدانچه به او حرام کرده.

 

منبع : ص 433

 

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : عدالت ، از آب به کام تشنه شیرین تر است ، چه بسیار عدالت وسیع است اگر در امری عدالت شود گرچه آن امر اندک باشد.

 

منبع : ص 435

 

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : خدا عزوجل به آدم وحی کرد که من همه ی سخنان را در چهار کلمه برایت گرد آوردم ، عرض کرد : پروردگارا ، آنها چیستند؟ فرمود : یکی از آن من است و یکی از آن تو است و یکی میان من و تو است و یکی میان تو و مردم است ، عرض کرد : پروردگارا ، آنها را بیان کن تا بدانم ،فرمود : آنکه از آن من است ، مرا عبادت کن و هیچ چیز را شریک من مدان، آنکه از آن تو است من تو را به کردارت پاداش دهم به وجهی که بدان نیازمندتری و اما آنکه میان من و تو است، بر عهده ی تو است که دعا کنی و بر من است که اجابت کنم و اما آنکه میان تو و مردم است، بپسندی برای مردم آنچه برای خود می پسندی و بد داری برای مردم انچه برای خودبد داری.

 

منبع : ص 437

 

  • رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : هر که از مال خود با فقیر مواسات کند و از طرف خود به مردم حق بدهد او به حق ،مومن باشد.

 

منبع : ص 439

 

  • امام باقر (علیه السّلام) فرمودند : به راستی برای خدا بهشتی است که در آن نیاید جز سه کس یکی از آنها کسی است که درباره ی خود به حق حکم کند.

 

منبع : ص 439

 

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : عدالت از آبی که به تشنه رسد شیرین تر است و چه وسیع است عدالت هرگاه به عدالت عمل شود گرچه در موضوع کوچکی باشد.

 

منبع : ص 439

 

بی نیازی از مردم

 

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : شرافت مومن به شب زنده داری است و عزت او به بی نیازی وی از مردم است.

 

منبع : ص 439

 

  • علی بن الحسین (علیه السّلام) فرمودند : همه و همه ی خیر را دیدم که بریدن طمع است از آنچه در دست مردم است و هر که در هیچ چیزی به مردم امیدوار نباشد و کار خود را در هر چیزی به خدا برگرداند ، خدا عزوجل در هر چیزی او را اجابت کند.

 

منبع : ص 441

 

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : حاجت خواستن از مردم بر باد دادن عزت و بردن حیا است و نومیدی از آنچه در دست مردم است عزت مومن است از نظر دینش و طمع همان فقر حاضر است.

 

منبع : ص 441

 

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : امیرالمومنین (علیه السّلام) بارها می فرمودند : باید در دلت احتیاج به مردم و استغناء از آنها با هم جمع شود، احتیاج به آنها در همان خوش صحبتی و خوش بر خوردی باشد و بی نیازی از آنها در حفظ آبرو و عزت باشد.

 

منبع : ص 443

صله رحم

  • امام رضا (علیه السّلام) فرمودند : مردی صله کند و از عمرش سه سال مانده باشد ، خدا آن را سی سال سازد ، خدا هر چه خواهد کند.

منبع : ص 445

  • امام باقر (علیه السّلام) فرمودند : صله ارحام عمل را پاک و پرثواب تر کند و اموال را فزاید و دفع بلا کند و حساب را آسان کند و مرگ را پس سازد.

منبع : ص 447

  • رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : به حاضر و غائب امتم تا آنها که در پشت مردان و رحم زنانند تا قیامت سفارش می کنم که صله ی رحم کنند و اگر چه تا یک سال راه از او دور باشد ، زیرا این کار از دیانت است.

منبع : ص 447

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : صله ی ارحام خلق را خوش کند و دست را باز کند و ذات را پاکیزه کند و روزی را بیفزاید و مرگ را پس اندازد.

منبع : ص 447

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : نخست سخنگوی اعضا تن در روز قیامت رحم است ، گوید: پروردگارا هر که مرا در دنیا پیوسته امروز تو با او پیوند و هر که مرا قطع کرده امروز تو از او ببر.

منبع : ص 449

  • امام باقر (علیه السّلام) فرمودند : رحم روز قیامت به عرش آویزان است و می گوید : بار خدایا هر که  مرا پیوسته با او پیوند و هر که مرا قطع کرده از او ببر.

منبع : ص 449

  • امام باقر (علیه السّلام) فرمودند : صله ی رحم خوش خلقی آورد ، و دست را باز کند و ذات را پاک کند و روزی را بیفزاید و مرگ را پس اندازد.

منبع : ص 451

  • امام باقر (علیه السّلام) فرمودند : صله ی رحم کارها را پاک و فزون کند و بلا را بگرداند و اموال را بیفزاید و عمر را بلند کند و روزی را فراوان کند و نزد خانواده محبوبیت آورد ، باید تقوی از خدا پیشه کند و صله ی رحم نماید.

منبع : ص 451

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : صله ی رحم و خوش همسایگی خانه ها را آباد کنند و عمرها را بیفزاید.

منبع : ص 451

  • رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : شتابانترین خیرها در ثواب ، صله ی رحم است.

منبع : ص 451

  • رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : هر که پس افتادن مرگ و فزون روزی خوش آید باید صله ی رحم کند.

منبع : ص 451

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : ما ندانیم چیزی در عمر فزاید جز صله ی رحم تا این که مردی را سه سال عمر مانده و چون بسیار رحم پرور است خدا سی سال به عمرش افزاید و آن را سی و سه سال سازد و بسا مردی که سی و سه سال عمر دارد و قاطع رحم است( و رحمکش است) خدا سی سال از عمرش بکاهد و آن را سه سال سازد.

منبع : ص 453

  • عبدالله بن سنان گوید : به امام صادق (علیه السّلام) گفتم : به راستی برای من عموزاده ای است که با او پیوندم و او از من ببرد ، با او پیوندم و او از من ببرد، تا قصد کردم در برابر قطع رحم او قطع رحم کنم و از او پیوند خود را ببرم آیا به من اجازه بریدن از او را می دهی؟ فرمودند : به راستی که هر گاه تو با او پیوندی و او از تو ببرد خدا عزوجل به شما هر دو پیوندد و اگر تو از او ببری و او هم از تو ببرد ، خدا هم از هر دوی شما ببرد.

منبع : ص 459

  • از جهم بن حمید گوید : به امام صادق (علیه السّلام) گفتم : من خویشانی دارم که هم مذهبم نیستند ، آیا حقی برمن دارند؟ فرمودند : آری حق را چیزی نمی برد و هرگاه با تو مذهب باشند، دو حق دارند ، حق خویشی و حق مسلمانی.

منبع : ص 463

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : به راستی صله ی رحم و احسان حساب را آسان کنند و از گناهان نگه دارند ، با خویشان خود صله ی رحم کنید و به برادران خود احسان کنید ولو به سلام کردن خوب و جواب دادن خوب باشد.

منبع : ص 463

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : صله ی رحم روز قیامت حساب را آسان کند و آن عمر را دراز کند و از مرگ بد حفظ کند و صدقه دادن در شب خشم خدا را خاموش کند.

منبع : ص 463

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : به راستی صله ی رحم کردارها را پاک نماید و به اموال برکت افزاید و حساب را آسان کند و بلا را برگرداند و در روزی بیفزاید.

منبع : ص 465

احسان به پدر و مادر

  • منصور بن حازم، گوید : به امام صادق (علیه السّلام) گفتم : کدام عمل افضل است؟ فرمودند : نماز در وقتش و احسان به پدر و مادر و جهاد در راه خدا عزوجل.

منبع : ص 467

  • معمر بن خلاد ، گوید : به امام رضا (علیه السّلام) گفتم : من برای پدر و مادرم دعا کنم هرگاه مذهب حق را نشناسند؟ فرمودند : برای آنها دعا کن و از طرف آنها صدقه بده و اگر زنده اند و به مذهب حق نیستند با آنها سازش و مدارا کن، زیرا رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : به راستی خدا مرا به رحمت و مهربانی فرستاده نه به ناسپاسی و عقوق.

منبع : ص 471

  • مردی نزد پیغمبر آمد و گفت : یا رسول الله ، به که احسان کنم؟ فرمودند : به مادرت، گفت سپس به که؟ فرمودند : به مادرت گفت : پس از آن به که؟ فرمودند : به مادرت گفت : سپس به که ؟ فرمودند : به پدرت .

منبع : ص 471

  • مردی نزد رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) آمد و گفت : یا رسول لله ! به راستی من شوق به جهاد دارم و در آن با نشاط و نیرومندم. گوید : پیغمبر (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : پس در راه خدا جهاد کن زیرا اگر کشته شوی پیش خدا زنده ای و روزی خوری و اگر در راه بمیری اجر تو بر عهده خدا است و اگر برگردی از گناهان پاک شدی چون روزی که زاییده شدی، عرض کرد : یا رسول الله ، به راستی برای من پدر و مادر پیری هستند و معتقدند که به من انس دارند و بد دارند که من از نزد آنها برای جهاد بیرون روم، رسول خدا  (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : پس با پدر و مادرت بمان که سوگند بدان که جان من در دست او است هر آینه یک شبانه روز مأنوس بودن آنان با تو بهتر است از جهاد یک سال.

منبع : ص 473

  • ابرهیم بن شعیب ، گوید : به امام صادق (علیه السّلام) گفتم : پدرم بی اندازه پیر و ناتوان شده و برای قضای حاجت او را به دوش می بریم . در پاسخ فرمودند : اگر توانی این کار را بکن و به دست خود لقمه به دهانش گذار، زیرا این خدمت تو به وی برای تو در فردا بهشت است ( برای تو فردار سپر است یعنی از دوزخ)

منبع : ص 477

  • جابر که گوید : شنیدم مردی به امام صادق (علیه السّلام) می گفت : مرا پدر و مادری است مخالف مذهب من ؟ در پاسخ فرمودند : به آنها احسان کن چنانکه به مسلمانان احسان می کنی.

منبع : ص 479

  • امام صادق (علیه السّلام)  فرمودند : مردی خدمت پیغمبر(صلّی الله علیه و آله و سلّم) آمد و گفت : من دختری آوردم و او را پروریدم تا بالغ شد و چون به حدّ بلوغ رسید، جامه در بر او کردم و او را زیور بستم و بر سر چاهی آوردم و او را در میان آن چاه پرت کردم و آخر سخنی که از او شنیدم این بود که ای پدر جان، آیا کفاره این بدکرداری چیست؟ فرمودند: آیا تو را مادر زنده است ؟ گفت : نه ، فرمودند : خاله زنده داری ؟ عرض کرد : آری ، فرمودند : به او احسان و نیکی کن ، زیرا آن خاله به جای مادر است و این خدمت به خاله کفاره و جبران این کاری شود که کرده ای. ابو خدیجه(راوی حدیث ) گوید : به امام صادق (علیه السّلام)   گفتم این حادثه در چه دورانی بوده است ؟ فرمودند: در دوران جاهلیت بوده که عادت داشتند دخترها را می کشتند از ترس اینکه اسیر شوند و در میان تیره ی دیگری فرزند آورند.

منبع : ص 479

 

اجلال سالمندان و پیران

  • رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند: از تجلیل خداست احترام کردن به مسلمان سپید موی.

منبع : ص 487                                          

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند: از ما نیست آنکه بزرگ ما را احترام نکند و به خردسالان ما مهر نورزد.

منبع : ص 489

برادر بودن مومنان با یکدیگر

  • امام صادق (علیه السّلام) فرموده اند : مومن برادر مومن است، یک تنند، و اگر یکی را دردی رسد در دیگر پاره های تن دریافت شود، روحشان از یک روح است و به راستی روح مومن به روح خدا پیوسته تر است از پیوستی پرتو افتاب بدان.

منبع : ص 491

  • امام صادق (علیه السّلام) فرموده اند : مومن برادر مومن است، چشم و رهنمای او است، به او خیانت نکند و به او ستم نکند و او را گول نزند و به او وعده خلافی نکند.

منبع : ص 491

  • امام صادق (علیه السّلام) فرموده اند : مسلمان برادر مسلمان است، او چشم و آیینه ی وی است، خیانتش نکند و فریبش ندهد و ستم به او نکند و او را دروغگو نشمارد و پشت سر او بد او نگوید.

منبع : ص 491

  • از حفض بن بختری که گفت : من خدمت امام صادق (علیه السّلام) بودم و مردی نزد آن حضرت در آمد، آن حضرت به من فرمودند : او را دوست داری؟ گفتم: آری، به من فرمودند : چرا دوستش نداشته باشی، او برادر و هم مذهب تو است و کمک تو است بر دشمنت، و روزیش بر عهده ی دیگری است.

منبع : ص 493

  • فضیل بن یسار گوید، از امام باقر (علیه السّلام) شنیدم می فرمودند که: چند تن از مسلمانان به سفری بیرون شدند و راه را گم کردند و به سختی تشنه شدند و کفن در بر کردند( کنار راه رفتند خ ل ) و به ریشه های درخت چسبیدند و شیخی سفیدپوش نزد آنها آمد و گفت : برخیزید، باکی بر شما نیست، این هم آب ، برخاستند و نوشیدند و سیراب شدند، پس گفتند : تو کیستی؟ خدایت رحمت کناد، گفت : من از آن پریانم که با رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) بیعت کردند و به راستی من از رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) شنیدم می فرمودند: مومن برادر مومن است، چشم و رهنمای اواست، شما نباید در حضور من از میان بروید.

منبع : ص 495

حق مومن بر برادرش و ادای حق او

  • امام باقر (علیه السّلام) فرمودند : از حق مومن بر برادر مومنش این است که گرسنگی او را سیر کند و عورتش را بپوشاند و گرفتاری او را برگشاید و وامش را بپردازد به جای او سرپرست خاندان و فرزندانش باشد.

منبع : ص 499

  • از معلی بن خنیس، گوید : به امام صادق (علیه السّلام) گفتم : حق مسلمان بر مسلمان چیست؟ فرمود : برای او هفت حق واجب است که هر کدام در مقام خود واجب است بر او اگر یکی از آنها را ضایع و بی اجرا گذارد از ولایت و اطاعت خدا بیرون است و برای خداوند هیچ بهره ای از بندگی در او نیست، به او گفتم : قربانت، آنها چیستند؟ فرمودند : ای معلی، به راستی که من بر تو مهربانم، و می ترسم که آنها را ضایع کنی و نگهداری نکنی و بدانی و بکار نبندی، گوید : به او گفتم : لاحول ولا قوة الا بالله، فرمودند: آسان تر آنها این حق است که : 1- دوست داری برای او آنچه را برای خود دوست داری و بد داری برای او آنچه را برای خود بد داری. 2- از خشم او کناره کنی و خشنودی او را پیروی کنی و فرمان او را ببری. 3- او را کمک کنی با خودت و دارییت و زبانت و دست و پایت. 4- چشم او و رهنمای او و آینه ی او باشی. 5- سیر نباشی و او گرسنه باشد، سیراب نباشی و او تشنه بماند، نپوشی و او لخت بگردد. 6- اگر تو را خدمتکاری است و برادرت را خدمتکاری نیست، خدمتکار خود را بفرستی تا جامه ی او را بشوید و خوراک او را بسازد و بستر او را پهن کند. 7- به سوگند او وفاداری کنی، دعوت او را بپذیری، بیمار شد به دیدارش روی و در جنازه ی او حاضر شوی و هرگاه بدانی او را حاجتی است به انجام آن برایش پیش دستی کنی و او را نداری تا از تو خواهش آن کند ولی بشتاب و در انجام آن به گوش و هرگاه چنین کردی دوستی خود را به دوستی او پیوستی و دوستی او را به دوستی خداوند پیوستی( این است معنی روابط دوستانه ی متبادله)

منبع : ص 503

  • عبدالاعلی بن اعین گوید: (برخی) از اصحاب ما نوشتند و چیزهایی از امام صادق (علیه السّلام) پرسیدند و به من فرمان دادند که از آن حضرت حق مسلمان را بر برادرش بپرسم، پرسیدم و به من پاسخی نداد، چون آمدم که با او وداع کنم، به ایشان گفتم: پرسیدم و جواب ندادید؟ فرمودند : من می ترسم شما کافر شوید، به راستی از سخت ترین چیزها که خدا بر خلقش واجب کرده سه تا است: 1- عدالت ورزی مرد از طرف خودش تا اینکه نپسندد برای برادرش از طرف خودش جز آنچه بپسندد برای خودش از طرف او.2- همراهی برادر با مال و دارایی.3- ذکر خدا در هر حال که نه لفظ سبحان الله والحمد لله است ولی در نزد آنچه خدا حرام کرده یاد خدا کند و آن را وانهد.

منبع : ص 503

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : خدا با چیزی عبادت نشود که بهتر از ادای حق مومن باشد.

منبع : ص 503

  • ابراهیم بن عمر یمانی گوید امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : حق مسلمان بر مسلمان این است که خود سیر نباشد و برادرش گرسنه باشد، و خود سیراب نباشد و برادرش تشنه باشد، و خود پوشیده نباشد و برادرش لخت باشد، وه چه بزرگ است حق مسلمان بر برادر مسلمان خودش و فرمودند : دوست بدار برای برادر مسلمانت آنچه را برای خود دوست می داری و هرگاه نیازمند شدی از او بخواه و اگراز تو خواستار شد به او بده، از هیچ کار خوبی درباره ی او دلتنگ و خسته مشو، و از هیچ کار خوبی برای تو دل تنگ و خسته نشود (هیچ خیری را از او فرو مگذار و پس مینداز و خیری را برایت فرو نگذارد و پس نیندازد خ ل ) پشت او باش که او پشت تو است، چون غایب شود در پشت سر او نگهداری کن، و چون حاضر باشد از او دیدن کن، او را گرامی دار و ارجمند شمار زیرا او از تو است و تو از اویی و چون از تو گله ای دارد از او جدا مشو تا گذشت او را خواستار شوی، و اگر او به خیری رسد خدا را سپاس گزار و اگر گرفتار شود، زیر بازویش را بگیر و اگر برای او دامی نهادند و سخن چینی کردند، به او کمک کن و اگر مردی به برادرش بگوید اف بر تو، دوستی معنوی میان آنها بریده شود و وقتی به او بگوید : تو دشمن منی، یکی از آنها کافر باشد و اگر او را متهم سازد و به اوافترا بندد، ایمان در دلش آب شود چنانچه نمک در آب، و گفت : به من رسیده است که فرمود : به راستی مومن است که نورش برای اهل آسمانها می درخشد چنانچه ستاره های آسمان برای اهل زمین می درخشد و فرمود : به راستی مومن دوست خدا است که خدایش کمک کند و برای او بسازد و مومن برای خدا جز حق و درست نگوید و از جز او نترسد.

منبع : ص 505

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : حق مسلمان به برادر مسلمانش این است که: هرگاه به او برخورد سلامش کند، و هر وقت بیمار شد او را عیادت کند،و وقتی غایب شد برای او خیرخواهی کند، و چون عطسه زد به او دعای وارد را (یرحمک الله) بگوید، و چون از او دعوت کرد او را اجابت کند، و وقتی مرد از او تشییع کند.

منبع : ص 507

  • ابی المأمون حارثی گوید : به امام صادق (علیه السّلام) گفتم : حق مومن بر مومن چیست؟ فرمودند : به راستی از حق مومن بر مومن این است که او را از دل دوست دارد و با او در مال همراهی کند وبه جای او از خانواده اش سرپرستی کند و بر کسی که به او ستم کند او را یاری دهد و اگر بهره ی غنیمتی در مسلمانان دارد و خودش حاضر نیست بهره ی او را برای او دریافت کند و چون بمیرد از قبر او زیارت کند و به او ستم نکند و او را گول نزند و به او خیانت نورزد و او را وانگذارد و او را درغگو نشمارد وبه او اف نگوید و اگر به او اف گوید میان آنها دوستی و رابطه معنوی به جا نماند و هرگاه به او بگوید : تو دشمن منی، یکی از آنها کافر شود و هرگاه او را متهم سازد، ایمان در دلش آب گردد چنانچه نمک در آب.

منبع : ص 507

  • ابان بن تغلب گوید : من با امام صادق (علیه السّلام) طواف می کردم، یک مردی از اصحاب ما جلو مرا گرفت، او از من خواسته  بود به همراه او برای کاری بروم و به من اشاره کرد ، من بد داشتم که طواف با امام صادق (علیه السّلام) را بگذارم و با او بروم ، در این میان که طواف می کردم به ناگاه باز به من اشاره کرد، امام صادق (علیه السّلام) او را دید و گفت: ای ابان، این مرد تو را می خواهد؟ گفتم : آری، فرمودند : او کیست؟ گفتم : از یاران ما است، فرمودند : با تو هم عقیده است؟ گفتم : آری، فرمودند : برو نزد او، گفتم : طوافم را ببرم؟ فرمودند: آری ، گفتم : و اگرچه طواف واجب باشد؟ فرموندد : آری، گوید : با او رفتم، سپس از آن نزد آن حضرت وارد شدم و از او پرسیدم، گفتم : به من خبر بده از حق مومن بر مومن، فرمودند: ای ابان، آن را وانه و مخواه، گفتم : چرا، قربانت آن را می خواهم و پیوسته اصرار کردم، پس فرمود : ای ابان، تا آنجا حق دارد که نیمی از مالت را به او بدهی ، سپس به من نگاه کرد و دید چه حالی به من دست داده، پس فرمودند : ای أبان، نمی دانی خدا آنها را یاد کرده که دیگران را بر خود مقدم دارند، گفتم : چرا قربانت، فرمود : اگر تو مالت را با او قسمت کنی او را بر خود مقدم نداشتی، همانا خود را با او برابر داشتی ، همانا وقتی او را بر خود مقدم داری که از آن نیمه که بهره ی خود گذاشتی به او بدهی.

منبع : ص509

  • ابی اسماعیل گوید: به امام باقر(علیه السّلام)گفتم : قربانت، در نزد ما شیعه فراوان است، فرمودند : توانگران بر مستمندان مهربانی و توجه دارند؟ خوش کرداران از بدکاران گذشت دارند؟ باهم همراهی و برابری دارند؟ در پاسخ گفتم : نه ، فرمودند : اینان شیعه نیستند، شیعه کسی است که چنین کند.

منبع : ص 513

  • امام باقر (علیه السّلام) فرمودند : یاران خود را بزرگ شمارید و آنان را احترام کنید و به همدیگر روی ترش نکنید و به یکدیگر زیان نرسانید و به همدیگر حسد نبرید، مبادا بخل ورزید، بنده های با اخلاص خدا باشید.

منبع : ص 515

  • سعید بن حسن، گوید : امام باقر (علیه السّلام) فرمودند : آیا یکی از شماها می رود نزد برادر مذهبی خود و دست در کیسه ی او کند و آنچه خواهد بردارد و او جلوش را نگیرد؟ در پاسخ گفتم: من در میان خودمان چنین چیزی را نمی شناسم، امام باقر (علیه السّلام) فرمودند : در این صورت چیزی در میان نیست(یعنی از ایمان یا آداب ایمان- از مجلسی ره) گفتم : پس در این صورت هلاکت است، فرمودند: راستی هنوز خرد این مردم تمام نیست و آرمانهای آنان را به آنان نداده اند ( یعنی هدفهای اجتماعی درست را درک نکرده اند.

منبع : ص 515

  • معلی بن خنیس گوید : از امام صادق (علیه السّلام) پرسیدم از حق مومن ، فرمودند : هفتاد حق است که جز به هفت آن تو را خبردار نکنم زیرا من نسبت به تو مهربان و درباره ی تو نگرانم و می ترسم تحمل نکنی، گفتم : ان شاءالله، فرمودند : سیر نشوی و او گرسنه بماند، و تو خود جامه نپوشی و او برهنه باشد، و تو رهنمای او و پیراهن تن او باشی و زبان او که بدان سخن می گوید، و دوست داری برای او آنچه را برای خود دوست داری و اگر کنیزکی داری بفرستی بستر او را برای او بیندازد و در شب و روز برای حوائج او بکوشد. چون چنین کردی ولایت خود را به ولایت ما پیوستی و ولایت ما را به ولایت خدا عزوجل.

منبع : ص 515

  • أبی المغرا گوید، امام صادق (علیه السّلام) فرمودند: مسلمان برادر مسلمان است، به او ستم نکند و او را واننهد و به او خیانت نورزد و بر مسلمانان سزا است که بکوشند در هم پیوستگی و کمک بر یکدیگر در مهرورزی و همراهی با نیازمندان و مهرورزی بر همدیگر تا بوده باشید چنانچه خدای عزوجل فرموده است: ((مهربانند به یکدیگر)) (سوره فتح آیه 29) در خوشی های هم شریک شوید و مهرورز باشید و غم خوار باشید نسبت به آنچه کار آنان در دسترس شما نیست، بر همان روشی که گروه انصار در دوران رسول خدا  (صلّی الله علیه و آله و سلّم) داشتند.

منبع : ص 517

  • رسول خدا  (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : مسلمان باید چون سفری خواهد، برادران خود را آگاه سازد و بر برادران او است که چون برگردد به دیدن او آیند.

منبع : ص 517

مهرورزی و دلسوزی به یکدیگر

  • شعیب عقرقوفی، گوید : شنیدم امام صادق (علیه السّلام) به یارانش می فرمودند : تقوای خدا را پیشه کنید، برادران نیک رفتاری باشید، در راه خدا با همدیگر دوستی کنید، به همدیگر بپیوندید، با همدیگر مهربان باشید، برای هم دلسوزی کنید، همدیگر را دیدار کنید، باهم برخورد کنید، و امر ما را به هم یادآوری کنید و آن را زنده دارید.

منبع : ص 519

  • امام صادق (علیه السّلام) به یارانش فرمودند : بر مسلمانان سزد که کوشا باشند در پیوستن با هم و کمک کردن به هم در مهرورزی و همراهی با نیازمندان و در مهرورزی به همدیگر تا بوده باشید چنانچه خدا عزوجل فرموده است: (( مهربانند به خویشتن یا مهربانان در میان خودشان)) (فتح آیه 29) با همدیگر مهربان باشید و غمناک شوید برای آنچه از کار مسلمانان در دسترس ندارید، بر همان روشی که انصار در دوران رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) داشتند.

منبع : ص 519

 

دیدار برادران

  • خیثمه گوید : رفتم نزد امام باقر (علیه السّلام) با او وداع کنم، فرمود : ای خیثمه، به هر کدام از دوستان ما که دیدی سلام برسان و به آنها سفارش کن به تقوای خدای بزرگ و به این که توانگرشان بر مستمندشان توجه کند همچنان توانایشان بر ناتوانشان و به اینکه زنده شان بر سر مرده شان بروند و در خانه های خود با یکدیگر برخورد کنند، زیرا برخورد آنها با یکدیگر مایه ی زنده شدن کار ما است ، خدا رحمت کند بنده ای را که کار ما را زنده دارد، ای خیثمه، به دوستان ما برسان این پیغام ما را که ما از طرف خدا هیچ کاری و چاره ای برای شما نتوانیم جز به کردار خوب شماها و به راستی که آنها به دوستی و ولایت ما نرسند جز به ورع و پارسایی، و به درستی افسوس خورتر مردم در روز رستاخیز کسی است که عدالت و داد را برای دیگران شرح دهد و خودش به خلاف آن کار دیگری کند.

منبع : ص 521

  • رسول خدا  (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند : جبرئیل برای ما بازگفت که خدا عزوجل فرشته ای را به زمین فرستاد و آن فرشته آمد و آغاز رفتن نمود تا گذرش بر دری افتاد که مردی بر آن ایستاده و از صاحب خانه اجازه ی ورود می خواست ، آن فرشته به وی گفت : چه نیازی به صاحب این خانه داری در پاسخ گفت : برادر دینی من است و در راه خدا تبارک و تعالی از او دیدن کنم، آن فرشته به وی گفت : تو تنها برای همین آمدی؟ در پاسخ گفت : جز برای این کار نیامدم، به او گفت : من پیک خدایم به سوی تو و او به تو سلام می رساند و می فرماید: بهشت برای تو واجب است، آن فرشته گفت : خدا عزوجل می فرماید: هر مسلمانی از مسلمانی دیدن کند، او را دیدن نکرده پس مرا دیدن کرده و ثواب او بر من بهشت است.

منبع : ص 523

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : هر که در رضای خدا برادرش را دیدن کند، خدا عزوجل فرماید: پس مرا دیدن کردی و ثوابت بر من است و من برای تو ثوابی کمتر از بهشت نپسندم.

منبع : ص 523

  • یعقوب بن شعیب گوید : از امام صادق (علیه السّلام) شنیدم می فرمود: هر که برادر خود را که در یک سوی شهر است دیدن کند برای رضاجویی خدا پس او زائر خدا است و برخدا سزا است که زایر خود را ارجمند دارد.

منبع : ص 525

  • امام باقر (علیه السّلام) فرمودند: رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرموده اند : هرکه برادر خود را در خانه ی او دیدن کند، خدا عزوجل فرماید:تو مهمان و زائر من هستی، بر من است پذیرایی تو و من بهشت را بر تو واجب کردم برای آنکه او را دوستداری.                        

منبع : ص 525

  • ابی غره، گوید : شنیدم امام صادق (علیه السّلام) می فرمودند: هر که برادر خود را در راه رضای خدا دیدن کند در بیماری یا تندرستی او و برای فریب یا دریافت عوضی نباشد،خدا به وی هفتاد هزار فرشته بگمارد که در دنبالش جار کشند که خوش باش و خوش باشد برای تو بهشت که شما زوار خدایید و شما واردین بر حضرت رحمانید تا بیاید به خانه ی خود، یسیر به آن حضرت گفت: قربانت، و اگر چه جای او دور باشد؟فرمودند: آری، ای یسیر، و اگر چه یکسال راه باشد زیرا خدا جواد است و فرشته های بسیار از او دنبال روی کنند تا به خانه اش برگردد.

منبع : ص 525

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : هر که از برادر خود فی الله و لله دیدن کند، روز قیامت به محشر آید و در جامه های سپید فاخر که قباطی است و از نور بافته است، گام بر می دارد و بر چیزی نگذرد جز این که بر او بتابد و بدرخشد تا برابر عزوجل ایستد و خدا عزوجل به او فرماید : خوشامدی، و جون خدا خوشامد گوید عطای او را شایان سازد.

منبع : ص 527

  • امام باقر (علیه السّلام) فرمودند: به راستی که چون بنده ی مسلمانی از خانه اش بیرون آید و از برادرش برای خدا نه برای چیز دیگری دیدن کند و رضای خدا جوید، شوق آنچه را داشته باشد که نزد خدا است، خدا عزوجل به او هفتاد هزار فرشته بگمارد که از دنبالش او را جار کشند تا برگردد به خانه اش که خوش باشی و خوش باشد برایت بهشت.

منبع : ص 527

  • امام باقر (علیه السّلام) فرمودند: برای خدا عزوجل بهشتی است که در آن در نیاید جز سه کس : 1- مردی که درباره ی خود به حق قضاوت کند.2- مردی که برادر مومن خود را برای خدا دیدن کند.3- مردی که در راه رضای خدا برادر مومن خود را انتخاب کند(برای خدا او را در نیازمندیها بر خود مقدم دارد خ ل).

منبع : ص 527

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند : مومن بیرون می رود به سوی برادرش تا او را دیدن کند و خدا عزوجل به او فرشته ای برگمارد و آن فرشته یک پر را بر زمین گسترد و پری بر آسمان فراز دارد تا او را سایه کند و چون به خانه اش درآید خدای تبارک و تعالی ندا کند: ای بنده ای که حق مرا بزرگ شمردی و پیروی از روش پیغمبرم کردی بر من سزاست که تو را بزرگوار شمارم، بخواه از من تا به تو بدهم، مرا بخوان تا تو را اجابت کنم، دم بند تا من به تو آغاز بخشش کنم و چون برگردد، فرشته ای که او را سایه می کرد با پرش به دنبالش آید تا به خانه ی خود درآید سپس خدا تبارک و تعالی او را فریاد کند: ای بنده ای که حقم را عظیم شمردی، بر من سزا است که تو را گرامی دارم، من بهشتم را بر تو واجب کردم و تو را شفیع بنده های خود ساختم.

منبع : ص 529

  • ابی ایوب گوید، شنیدم ابو حمزه می گوید: از امام کاظم (علیه السّلام) شنیدم می فرمودند: هر که برادر مومن خود را جوید و انجام آنچه خدا عزوجل وعده داده است، خداوند عزوجل بدو هفتاد هزار فرشته گمارد از هنگامی که از خانه اش درآید تا بدان بازگردد و این فرشته ها بدو فریاد زنند: هلا خوش باش و خوش باشد بهشت برایت، در بهشت چه نشیمن(منزلگاه) خوبی داری.

منبع : ص 531

  • امیرالمومنین (علیه السّلام) فرمودند: برخورد برادران بهره ی بزرگی است اگرچه اندک باشند.

منبع : ص 531

دست دادن به هم و مصافحه

  • ابی عبیده گوید: من با امام باقر(علیه السّلام) هم کجاوه بودم و نخست من سوار می شدم و سپس ایشان سوار می شد و چون در کجاوه جا به جا می شدیم سلام می کرد و احوال پرسی مفصلی می نمود همانند مردی که مدتها است رفیق خود را ندیده است و دست می داد و مصافحه می کرد، گوید: و چون پیاده می شدیم، آن حضرت پیش از من پیاده می شد و چون من با آن حضرت روی زمین استوار می شدیم، سلام می کرد و احوال پرسی کسی را می کرد که از رفیق خود خبری نداشته، من گفتم: یاابن رسول الله، شما کاری می کنید که نمی کنند آن را کسانی که نزد ما هستند و اگر یک بار هم بکنند باز بسیار است. امام می فرمودند: مگر تو نمی دانی در مصافحه چه فضیلتی است؟ به راستی دو مومن به هم بر می خورند ویکی با دیگری دست می دهد و مصافحه می کند و پیوسته گناه آنها فرو می ریزد از آنها، چنانچه برگ درخت فرو می ریزند و خدا به هر دو نظر دارد تا از هم جدا شوند. 

منبع: ص 531

  • امام باقر(علیه السّلام) فرمودند: به راستی که هرگاه دو مومن به هم برخورند و مصافحه کنند، خداوند دست خود را میان دو دست آنها درآورد و با هرکدام که بیشتر رفیق دیگر خود را دوست دارد مصافحه کند.

منبع : ص 533

  • ابی عبیده حذّاء گوید: با امام باقر(علیه السّلام) هم کجاوه شدم و در یکتای محمل با آن حضرت از مدینه به مکه رفتم و در میان راه پیاده شد و چون قضای حاجت کرد و برگشت گفت: دست خود را به من بده ای ابی عبیده، من دستم را به آن حضرت دادم و آن را فشرد تا درد آن را در انگشتان دریافتم، سپس فرمودند: ای ابا عبیده، مسلمانی نباشد که به برادر خود رسد و با او دست دهد و انگشتان خود را با انگشتان او درهم کند جز آنکه گناهان آنها بریزد از آنها چنانچه در روز زمستانی برگ از درخت فرو می ریزد.

منبع : ص 535

  • امام باقر(علیه السّلام) فرمودند: برای مومن شایسته است که چون یکی از آنها از رفیقش نهان شد به واسطه ی درختی، سپس به هم برخورند، به هم دست دهند و مصافحه کنند.

منبع : ص 537

  • رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرموده اند: هرگاه یکی از شما به برادرش برخورد باید به او سلام کند و به او دست بدهد، زیرا خدا عزوجل بدین روش فرشته ها را گرامی داشته ، شما هم کار فرشته ها را بکنید.

منبع : ص 537

  • رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرموده اند: هرگاه به برخورد کردید با درود و دست به هم دادن باهم برخورد کنید و چون از هم جدا شوید، به آمرزش جستن، از هم جدا شوید.

منبع: ص 539

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند: شیوه ی مسلمانان بود که هرگاه با رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) به جنگی می رفتند و از جای پر درختی گذر می کردند و سپس از آنجا به فضای بازی بیرون می شدند ، به هم نگاه می کردند و دست هم دیگر را می گرفتند و مصافحه می کردند.

منبع : ص 539

  • امام باقر(علیه السّلام) فرمودند: هرگاه مردی به رفیق خود دست دهد، آنکه در دست دادن بپاید اجر بزرگتری دارد از آنکه دست خود را از میان دست او می کشد، هلا به راستی که گناهان فرو می ریزند در میان آنها تا هیچ گناهی به جا نماند.

منبع: ص 539

  • اسحاق بن عمار گوید: من خدمت امام صادق (علیه السّلام)وارد شدم با روی ترش و درهمی به من نگاه کرد، گفتم: چه شما را بر من دگرگون و خشمگین کرده است؟ فرمودند: آنچه تو را نسبت به برادرانت دگرگون ساخته،ای اسحاق به من خبر رسیده که تو دربانانی به در خانه ی خود نشانده ای تا فقراء شیعه را از تو برانند، من گفتم: قربانت ، به راستی من از شهرت ترسیدم، فرمودند: از شهرت می ترسی و از بلا نمی ترسی؟ آیا نمی دانی که چون مومنان به هم برخورند و به هم دست بدهند و مصافحه کنند، خدا عزوجل رحمت بدانها فرو فرستد و نو و نه قسمت از آن، برای کسی است که رفیق خود را بیشتر دوست دارد و چون با هم موافقت کنن(باهم بایستند) رحمت آنها را فرو گیرد و چون باهم بنشینند تا صحبت کنند و گفتگو نمایند، نگهبانان فرشته ی آنها به هم گویند: باید ما به کناری برویم، شاید اینها باهم گفتار محرمانه ای دارند و خدا برآنها پرده کشیده است، من گفتم: مگر این نیست که خدا عزوجل می فرماید: ((به لب نراند سخنی را جز آنکه نزد او است نگهبانی آماده ))(ق آیه 18) فرمودند: ای اسحاق، اگر نگهبانان وی سخن آنها را نشنوند، به راستی که دانای اسرار بشنود و ببیند.

منبع : ص 539

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند: رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) هرگز با مردی مصافحه نکرد که دست خود را از دست او بیرون کشد و ادامه داد تا او باشد که دست خود را از دست آن حضرت به در آورد.

منبع : ص 541

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند: مصافحه کنید زیرا مصافحه کینه و حسد را ببرد.

منبع : ص 543

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند: پیغمبر (صلّی الله علیه و آله و سلّم) حذیقه را ملاقات کرد و دست به سوی او دراز کرد و حذیقه دست خود را بازگرفت ، پیغمبر (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمود: ای حذیفه، دست به سویت باز آوردم و تو دست خود را از من بازگرفتی، حذیفه عرض کرد:یا رسول الله، شوق فراوان به دست شما فراهم است ولی من جنب بودم و نخواستم در جنابت دستم به دست شما بساید، پیغمبر(صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند: آیا نمی دانی که چون دو مسلمان به هم برخورند و به هم دست بدهند، گناهانشان بریزد چنانچه برگ از درخت بریزد.

منبع : ص 543

هم آغوشی

  • امام باقر(علیه السّلام) و امام صادق(علیه السّلام) فرمودند: هر مومنی بیرون رود به سوی برادرش و او را دیدن کند و عارف به حق او باشد، خدا به هر گامی برایش حسنه ای نویسد و گناهی از او بردارد و درجه ای از او بالا برد و چون در خانه را بکوبد، درهای آسمان به رویش باز شوند و چون به هم رسند و به هم دست دهند و هم را در آغوش کشند، خدا رو بدان ها کند و نزد فرشته ها بدان ها ببالد و می فرماید: نگاه کنید به این دو بنده ی من که در راه من همدیگر را دیدن کردند و به هم دوستی نمودند، بر من سزا است که آنها را به آتش شکنجه نکنم پس از این ایستگاه، و چون برگردد به شماره ی دم زدن و گامی که برداشته و سخنی که گفته،فرشته دنبالش آیند و او را از گرفتاری های دنیا و آسیب های دیگر سرای نگهدارند تا مانند همان شب از سال آینده و اگر در این میان از جهان برود، از حساب، معاف شود، و اگر دیدار شده هم از حق دیدار کننده بشناسد آنچه را دیدار کننده از حق او شناخته او هم مانند مزد او را دارد.

منبع : ص 547

  • اسحاق بن عمار گوید امام صادق (علیه السّلام) فرمودند: به راستی دو مومن هرگاه یکدیگر را در آغوش کشند رحمت آنها را فراگیرد و هرگاه به هم چسبند و از آن جز رضای خدا نخواهند و غرض دنیوی نداشته باشند، به آنها گفته شود، آمرزیده اید و زندگی را از سر گیرید، و چون برای پرسش و پاسخ به هم رو آورند، فرشته ها به هم گویند: از آنها دور شوید که با هم رازی دارند و خدا آنها را زیر پرده داشته. اسحق گوید: گفتم: قربانت ، هر سخنی که گویند، نوشته نشود با این که خدا عزوجل فرماید: (( به لب نراند سخنی را جز آنکه نزد او است نگهبانی آماده ))(ق آیه 18) گوید: امام صادق(علیه السّلام) آه عمیقی کشید و سپس گریست تا آنکه اشکش ریشش را خیس کرد و فرمودند: ای اسحق به راستی خدا تبارک و تعالی همانا به فرشته فرمان داده که از دو مومنی که به هم برخوردند، کناره کنند برای تجلیل و احترام آنها و راست مطلب این است که گرچه فرشته لفظ آنها را ننویسند و سخن آنها را نفهمند، به راستی که آن را بداند و بر آنها نگهداری کند دانای هر راز و هر نهان تر از راز.

منبع : ص 549

بوسیدن

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند: راستی برای شما هر آینه نوری است که به وسیله ی آن در دنیا شناخته می شوید تا اینکه هرگاه یکی از شماها به برادر خود برخورد، او را در همان جای نور که از پیشانی او است می بوسد.

منبع: ص 549

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند: بوسیده نشود سر و نه دست کسی جز رسول خدا(صلّی الله علیه و آله و سلّم) و یا کسی که از او قصد رسول خدا(صلّی الله علیه و آله و سلّم) شود.

منبع: ص 549

  • علی بن مزید صاحب سابری گفت: بر امام صادق(علیه السّلام) وارد شدم و دست او را گرفتم و بوسیدم، فرمودند: اما این نشاید جز برای پیغمبر یا وصیّ پیغمبر.

منبع: ص 549

  • علی بن جعفر از ابی الحسن (علیه السّلام) فرمودند: هرکه خویشی را برای رحم ببوسد چیزی بر او نیست؛ بوسه ی برادر برگونه است و بوسه ی امام میان دو چشم او است.

منبع: ص 551

  • امام صادق (علیه السّلام) فرمودند: بوسه بر لب نباشد جز برای همسر یا فرزند خردسال.

منبع: ص551

www.ez12.persianblog.ir

با تشکر از انتخاب شما

نویسنده: سرباز آقا - شنبه ۱ آذر ۱۳٩۳

 

 

حکمت 1

روش برخورد با فتنه ها

(اخلاقی، سیاسی)

درود خدا بر او، فرمود: در فتنه ها، چونان شتر دو ساله باش، نه پشتی دارد که سواری دهد، و نه پستانی تا او را بدوشند.

حکمت 2

شناخت ضدّ ارزش ها

(اخلاقی)

درود خدا بر او، فرمود: آن که جان را با طمع ورزی بپوشاند خود را پَست کرده، و آن که راز سختی های خود را آشکار سازد خود را خوار کرده، و آن که زبان را بر خود حاکم کند خود را بی ارزش کرده است.

حکمت3

شناخت ضدّ ارزش ها

(اخلاقی)

درود خدا بر او، فرمود: بُخل ننگ و ترس نقصان است. و تهیدستی مرد زیرک را در برهان کُند می سازد و انسان تهیدست در شهر خویش نیز بیگانه است.

حکمت 4

ارزش های اخلاقی و ضدّ ارزش ها

(اخلاقی، تربیتی)

درود خدا بر او، فرمود: ناتوانی، آفت و شکیبایی، شجاعت و زُهد ثروت و پرهیزکاری سپر نگه دارنده است: و چه همنشین خوبی است راضی بودن و خرسندی.

حکمت 5

شناخت ارزش های اخلاقی

(اخلاقی، سیاسی، اجتماعی)

درود خدا بر او، فرمود: دانش، میراثی گرانبها، و آداب، زیورهای همیشه تازه، و اندیشه، آیینه ای شفّاف است.

حکمت 6

ارزش رازداری و خوش رویی

(اخلاقی، سیاسی، اجتماعی)

درود خدا بر او، فرمود: سینه ی خردمند صندوق راز اوست، و خوش رویی وسیله ی دوست یابی، و شکیبایی، گورستان پوشاننده ی عیب هاست. و یا فرمود: پرسش کردن وسیله ی پوشاندن عیب هاست، و انسان از خود راضی، دشمنان او فراوانند.

حکمت 7

ایثار اقتصادی و آخرت گرایی

(اخلاقی، اقتصادی)

درود خدا بر او، فرمود: صدقه دادن دارویی ثمر بخش است، و کردار بندگان در دنیا، فردا در پیش روی انان جلوه گر است.

حکمت 8

شگفتی های تن آدمی

(علمی، فیزیولوژی انسانی)

درود خدا بر او، فرمود: از ویژگی های انسان در شگفتی مانید، که: با پاره ای «پی» می نگرد، و با «گوشت» سخن می گوید، و با «استخوان» می شنود، و از «شکافی» نَفس می کشد!!(1)

(1): اشاره به: اومانیسم Humanism (انسان شناسی در تمام ابعاد) که از نظر بیولوژی، فیزیولوژی و روانی انسان را مورد ارزیابی قرار می دهند.

حکمت 9

شناخت ره آورد اقبال و ادبار دنیا

(اجتماعی، سیاسی)

درود خدا بر او، فرمود: چون دنیا به کسی روی آورد، نیکی های دیگران را به او عاریت دهد، و چون از او روی برگرداند خوبی های او را نیز برباید.

حکمت 10

روش زندگی با مردم

(اخلاقی، اجتماعی)

درود خدا بر او، فرمود: با مردم آنگونه معاشرت کنید، که اگر مُردید بر شما اشک ریزند، و اگر زنده ماندید، با اشتیاق سوی شما آیند.

 


ادامه مطلب ...
کدهای اضافی کاربر :


Google

در اين وبلاگ
در كل اينترنت